• BIST 109.244
  • Altın 156,111
  • Dolar 3,8598
  • Euro 4,5505
  • Diyarbakır 11 °C
  • Mardin 17 °C
  • Batman 8 °C

MEHMED UZUN ANILDI

MEHMED UZUN ANILDI
Modern Kürt romanının kurucusu ve yaşamının büyük bir bölümü İsveç'te sürgünde geçen yazar Mehmed Uzun ölümünün dördüncü yıldönümünde Diyarbakır'daki mezarı başında düzenlenen bir törenle anıldı.

 

Mehmet Masum SÜER

4 yıl önce Diyarbakır'da tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yuman Mehmed uzun için, dün saat 11.00'de, Diyarbakır'da Mardinkapı mezarlığındaki mezarının başında, Şeyhmus Diken, Hicri İzgören gibi bazı yazarların yanısıra, sanatçıların, yazarın yakınları ve dostlarıyla sevenlerinin de hazır bulunduğu bir tören yapıldı. Törene, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kültür ve Turizm Daire Başkanı Muharrem Cebe de katıldı.

Törende yapılan konuşmalarda, Mehmed Uzun'un modern anlamda Kürt romanının kurucusu olduğu, ünlü sanatçının yaşamı ve eserleriyle, örnek bir Kürt kişiliği olduğu belirtildi. Konuşmalarda, Uzun'un daha fazla eser üretebileceği bir yaşta yakalandığı mide kanseri hastalığı yüzünden yaşama gözlerini yummasından dolayı duyulan üzüntü dile getirildi.

Törende konuşanlar arasında değerlli dostum Şeyhmus Diken de vardı. Diken, aynı zamanda, yaşamının son 15 ayını, "Öleceksem vatanımda öleyim" diyerek, tedavisini Diyarbakır'da sürdüren Mehmet Uzun'u anlattığı "Zevalsiz Ömrün Sürgünü Mehmed Uzun" adlı kitabın da yazarı. 2009 yılında yayımlanan "Zevalsiz Ömrün Sürgünü Mehmed Uzun" adlı kitabında Diken, Uzun'un Diyarbakır’a varış gününden başlayarak ölümüne kadar geçen 15  ayda yaşadıklarını anlatıyor. Diken de, Uzun'u anlatarak ölümünden duyduğu üzüntüyü dile getirdi ve saygıyla özlemle andıklarını belirtti, ünlü romancı Yaşar Kemal'in, Uzun için söylediği, "Müthiş bir adamdı, müthiş bir yazardı" sözlerini hatırlattı.

Mehmed Uzun Kimdir?

1953 Urfa Siverek doğumlu olan ve 1980 öncesinde hakkında çok sayıda dava açıldığı için Türkiye'yi terketmek zorunda kalan Mehmed Uzun  1977'de İsveç'e yerleşti.  Uzun, 1981'de Türk vatandaşlığından atıldı. Çok uzun yıllar sonra ancak 1992'de Türkiye'ye gelebildi. Kürt dili üzerine araştırmalar da yapan Mehmet Uzun'un, Kürtçe (Kurmanci), Türkçe ve İsveççe yazdığı çok sayıda kitabı yirmiye yakın farklı dilde yayımlandı.

Uzun, İsveç kültür ve sanat çevrelerinde ilgi ve saygı gören bir sanatçıydı, İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliği de yaptı. Ayrıca İsveç Pen Kulübü ve Uluslararası Pen Kulüp'te aktif olarak görev aldı. Uzun, aynı zamanda İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği'nin de üyesiydi. Çok sayıda Kürtçe romanı bulunuyor, bunların tümü Türkçe'ye de çevrildi.

Kürt tarih ve kültürünü anlattı

Mehmed Uzun'un, hemen hemen tümü konularını Kürt tarihi ve kültüründen alan eserlerinden bazıları şunlardır:

Tu (Sen), Roman, (1985); Mirina Kalekî Rind (Yaşlı Rind'in Ölümü), Roman, (1987); Siya Evînê (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde), Roman, (1989); Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê (Evdalê Zeynikê'nin Günlerinden Bir Gün), Roman, (1991); Destpêka Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyatına Giriş), İnceleme, (1992); Hêz û Bedewiya Pênûsê (Kalemin Gücü ve Görkemi), Denemeler, (1993); Mirina Egîdekî (Bir Yiğidin Destanı), Destan-Ağıt, (1993); Världen i Sverige (Tüm Dünya İsveç'te), Edebiyat Antolojisi, M. Grive ile Birlikte, (1995; Antolojiya Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyat Antolojisi), Antoloji, iki cilt, (1995); Bîra Qederê (Kader Kuyusu), Roman, (1995); Nar Çiçekleri, Deneme, (1996); Ziman û Roman (Dil ve Roman)Söyleşiler, (1997); Bir Dil Yaratmak, Söyleşiler, (1997); Dengbêjlerim, Deneme, (1998); Ronî Mîna Evîne - Tarî Mîna Mirinê (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık), Roman, (1998); Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler, Deneme, (2002); Dicle'nin Sesi I - Hawara Dîcleyê (Dicle'nin Yakarışı), Roman, (2002); Diclenin Sesi II - Dicle'nin Sürgünleri, Roman, (2003); Ruhun Gökkuşağı, Anlatı, (2005).

Yargılandı ve aklandı

Mehmed Uzun, "Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık" romanı ve "Nar Çiçekleri" adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 yılı başlarında hakkında dava açılarak yargılandı ve aklandı. Aynı yıl Türkiye Yayıncılar Birliği’nin her yıl verdiği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü’nü, roman sanatına ilişkin belirleyici katkılarından dolayı Berlin Kürt Enstitüsü’nün Edebiyat Ödülünü,  İskandinavya’nın en önemli ödüllerinden olan Torgny Segerstedt Özgürlük Kalemi Ödülünü ve 2002’de İsveç kültür yaşamına katkılarından dolayı İsveç Akademisi’nin Stina-Erik Lundeberg Ödülü’nü aldı.

Yakalandığı mide kanseri hastalığı yüzünden uzun süre tedavi gören Mehmed Uzun, Amerika ve İsveç'teki tedavilerin sonuç vermemesi üzerine tedavisinin Diyarbakır'da sürmesini istemişti. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde bir süre tedavi gören Uzun'un hastalığında kısmî iyileşme görülmüş ve 16 Ekim 2006'da taburcu olmuştu. Uzun, taburcu olduğunda, "Yukarı Mezopotamya toprağının, Diyarbakır’ın bana şifa olacağından emindim. Halkımın moral desteği ile bugünlere geldim. Ez qurbana wan im ” demişti.

Bu arada Diyarbakır'da yaşamını sürdüren Uzun, bir yıl kadar sonra 11 Ekim 2007 günü yaşama gözlerini yumdu. 13 Ekim günü Diyarbakır'da yapılan cenaze töreninde Yaşar Kemal, Şerafettin Elçi, Ahmet Türk ve Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir'in konuşmalarının ardından Mardinkapı Mezarlığı'nda toprağa verildi.

------

 

Bu haber toplam 1734 defa okunmuştur
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Güneydoğu Güncel | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0412 228 38 20 | Faks : 0412 228 38 22 | Haber Scripti: CM Bilişim