bursa escort bursa bayan escort bursa escort bursa escort bursa escort bayan bursa escort bursa vip escort görükle escort bayan alanya escort bayan antalya eskort eskişehir escort mersin escort görükle escort bayan alanya escort bodrum escort bayan alanya transfer
Bugun...



DİYARBAKIR’IN FİKİR VE İLİM ÖNCÜLERİ: 26

AİLE BÜYÜĞÜ ŞEYH MUHAMMED HAZÎN (ö. 1892) Ailesi: Şeyh Muhammed Hazîn’in ailesi 1258 tarihinde Bağdat’ın Moğollar tarafından istilası sonrası kuzeye doğru göç etmek zorunda kalan ailelerden biridir. Abdulkadir Geylanî soyundan gelen aile önce Diyarbakır’ın Hazro yöresine gitmiştir. Hazro’da bir süre kaldıktan sonra aile büyüklerinden Şeyh Şeref Fırsâf köyüne; Şeyh Mahmud ve Şeyh Ahmed Erbin köyüne; amcazâdeleri Halef ise Siirt merkeze yerleşmiştir

facebook-paylas
Tarih: 12-05-2021 00:45

DİYARBAKIR’IN FİKİR VE İLİM ÖNCÜLERİ: 26

Doğumu, “Hazîn” Lakabı ve Eğitimi: Şeyh Muhammed, 1233/1816 tarihinde Fırsaf köyünde doğmuştur. Babasının adı Musa Efendi’dir. Fırsaf’ta doğduğu işin “Fırsafî” nisbesiyle anılmaktadır. Allah’a vuslat arzusuyla yanarken, yaşadığı firakın acısıyla hüzünlenir ve hâline uygun olarak şöyle der: 
Bana teminat ver Rabbim visâlinden
Çünkü “Hazîn” oldum senin firâkinden
Bundan dolayı da artık hep “Şeyh-i Hazîn” (Mahzun Şeyh) olarak anılır olmuştur.
Medrese tahsiline aile medresesinde başlayan Şeyh Muhammed Hazîn, sekiz yaşında hafız oldu. Ardından Siirt’te dönemin büyük âlimi Molla Halil Siirdî’nin baş müderris olarak görev yaptığı “Hamid Ağa Medresesi”ne götürüldü. Bir süre medresede görev yapan değişik hocalardan ders aldıktan sonra Molla Halil’in ders halkasına girdi. Bu talebelik hayatı on dört yıl devam etti. Hocasının özel derslerine ve sohbetlerine katıldı. Hatta bazen onun saç tıraşını yaptı. Bu medresede tahsilini tamamladıktan sonra başka bir medresede daha okumak için Mardin merkezde bulunan ünlü “Kâsımiye Medresesi”ne gitti ve orada iki yıl daha okuyarak icazetname aldı. Yaşı 53 iken 1286/1869 yılında Hac vazifesini ifa etti.
Evliliği ve Çocukları: Şeyh-i Hazîn üç evlilik yapmıştır. Bu evliliklerden on ikisi erkek, altısı kız olmak üzere 18 çocuğu olmuştur. Erkek çocuklarının hemen hepsi medreselerde ilim tahsil etmiş ve birçoğu tasavvufî hayat yaşamışlardır. Eşleri ve bu eşlerden doğan çocukları şunlardır:
Hanife Hanım’dan 
Fahreddîn (ö.1914),
Necmeddîn (ö.1912), 
Sadeddîn (ö.1919),
Kemaledîin (ö.1928),
Nûreddîn (ö.1955), 
Huriye. 
Fatıma Hanım’dan
Muhyiddîn (ö.1918), 
Kudbeddîn (ö.1900),
Abdullah (ö.1936), 
Züleyha, 
Ümmü Gülsüm 
Muhabbet, 
Hatice. 
Halime Hanım’dan
Vefaüddîn (ö.1924), 
Şerafeddîn (ö.1958),
Alaeddîn (ö.1966),
Ziyaeddîn (ö.1943),
Meryem
Tarikat ve Tasavvufî Hayatı: Medrese tahsilinden sonra tasavvufî eğitim almak niyetiyle Bağdat’a giderek Mahmud Behdinî, Haydar Soranî ve Abbas Bağdâdî’nin yanında bir süre kalan Şeyh-i Hazîn, tekrar Siirt’e döner ve Şeyh Salih Sîbkî ile istişare eder. Bunun üzerine Mevlana Halid’in halifelerinden Seyyid Taha Nehrî’ye bağlanmak üzere Nehrî köyüne gider.  Seyyid Taha onunla bir süre görüştükten sonra şöyle der: “Sevgili yeğenim, senin kalbinin anahtarı Halepçe’de Şeyh Osman’ın elindedir”. Şeyh Muhammed Hazîn bunun üzerine yürüyerek Şeyh Osman Tawîlî’nin yanına gider. Orada Şeyh Osman kendisine büyük değer verir ve henüz beşinci günde hilafetini verir ve irşad hizmetlerini yürütmek üzere onu memleketinde görevlendirir. Bu kadar kısa sürede hilâfet vermesinin nedenini ise şöyle izah eder: “O zaten evinde pişmiş idi, onu açmak için anahtardan başka bir şeye ihtiyaç yoktu.” 
Şeyh-i Hazîn, Tawîle’den ayrıldıktan sonra memleketine dönmeden önce Irak’ın değişik bölgelerine uğrayarak oralarda bulunan âlim ve sûfîlerle görüşür. Sonra Musul’a uğrar ve orada Yunus Nebi Camii’nde kırk gün itikâfa girer. Yaklaşık 1844 yılında 28 yaşında hilafet alarak Irak’tan döner. Siirt’e döndükten sonra memleketi olan Firsâf köyüne doğru yaklaştığında direkt köye girmez ve köy yakınlarında bulunan bir mağarada üç ay itikâfa girer. Halk elbirliği ile ona bir ev inşa eder.
Bu tarihten sonra Firsaf köyünde ilim ve irşad hizmetlerini yürütürken aynı zamanda Siirt Ulu Camii’nde sohbetler yapmaya başlar. Halkın anlayacağı ve se veceği şekilde yaptığı vaazlarına büyük kalabalıklar katılır. Kısa sürede hem ilmi hem de ahlakı ile bölge halkı ve âlimlerinin büyük saygısını kazanır. Medresesine yoğun bir talep vardır. Yüzlerce talebe eğitimlerini tamamlayarak icazet aldılar. Bunların arasında hocası Molla Halil Siirdî’nin oğulları ve yakınları çoğunluktaydı. 
Vefatı: Şeyh Muhammed Hazîn son anlarını yaşadığı sırada onun müezzinliğini yapan Yusuf Efendi Yasin-i Şerif okurken 1892 yılında 76 yaşında vefat etmiştir. Vefatından önce köyün üst tarafındaki bir tepeyi göstererek oraya defnedilmek istediğini vasiyet etmişti. Orayı seçmedeki hikmet, bölgeye fetih için gelen Halid b. Velîd’in kendi çadırını oraya kurmasıdır. Vasiyeti gereği oraya defnedilmiş ve kabrinin üstüne daha sonra büyük bir türbe yapılmıştır. Türbesi başta Siirt bölgesi olmak üzere çok sayıda kişi tarafından ziyaret edilmektedir. 
 
Halifeleri: Hilafet vereceği kimselerin çokluğunu değil, onlardaki fenâ ve bekâ halerini dikkate alarak hilafet veren Şeyh Muhammed Hazîn’in 24 kişiye hilafet verdiği söyleniyor. İsimleri tespit edilenler 20 kişi olup şunlardır:
1. Şeyh Fahreddin (Büyük oğlu) 
2. Şeyh Muhyiddîn (Oğlu) 
3. Şeyh Sadeddin (Oğlu) 
4. Şeyh Abdullah (Oğlu) 
5. Şeyh Abdullah Tâpî (Bitlisli)
6. Şeyh Abdullah Hâlidî (Siirtli) 
7. Seyyid Abdulazîz Fiskinî (Fiskîn köyünden)
8. Şeyh Muhammed Hâlidî (Siirtli)
9. Şeyh Kâsım Hâlidî Siirtli
10. Şeyh Mahmud b. Kâsım Siirtli
11. Şeyh Molla İlyas Yargıcî Siirtli 
12. Şeyh Muhammed Zadoyî 
13. Şeyh Muhammed İstanbulî (Şstanbullu) 
14. Şeyh Abdurrahîm Huveyinsî 
15. Şeyh Derviş Eskanbuvî 
16. Şeyh İbrahim Hâlidî en-Nuvînî 
17. Şeyh Muhammed Revânî 
18. Hacı Fâzıl (Bitlis) 
19. Molla Hasan Espâsî 
20. Şeyh İbrahim Bâlekî
Şeyh Fahreddîn Firsafî (ö. 1914) 
 
Şeyh Muhammed Hazîn’in en büyük oğlu olan Şeyh Fahreddîn, 1850-51 yılında Firsâf köyünde dünyaya gelmiştir. Babasının yanında medrese tahsili yapmış ve seyr ü sülûkunu tamamlamıştır. Erbin köyü ve çevresinden çok sayıda talebe yetiştirip birçoğuna icazetname verdikten sonra 1914 yılında 63 yaşında iken vefat etmiş ve Erbin köyünde defnedilmiştir. Kabri çevre halkı tarafından sürekli ziyaret edilmektedir. 
Şeyh Fahreddin, isimleri aşağıda belirtilen 6 kişiye hilâfet vermiştir. 
Siirtli Şeyh Süleyman Halidî,
Seyyid Abdulkerîm Siirdî, 
Şeyh Kâsım Parsingî, 
Şeyh Nurullah Tâpî,
Muşlu Şeyh Nureddîn, 
Şeyh Abdulhâlık Bitlisî.
Şeyh Sadeddîn Firsâfî (ö.1919)  
Şeyh Muhammed Hazîn’in oğlu olan Şeyh Sadeddîn, 1856 yılında Firsaf köyünde doğmuştur. Medrese tahsilini aile medresesinde yapmış ve tasavvufî icazetini babasından almıştır. Babasının vefatından sonra uzun yıllar ağabeyi Şeyh Fahreddîn’in yanında da hizmet yaptıktan sonra 1919 yılında vefat etmiş ve Firsaf köyünde babasının yanında defnedilmiştir.
Şeyh Zeynelabidîn Erbinî (ö.1964)  
Şeyh Şeyh Zeynelabidîn el-Erbinî, Şeyh Muhammed Hazîn’in büyük oğlu olan Şeyh Fahreddin’in oğludur. 1891 yılında babasının görev yaptığı Erbin köyünde doğmuştur. Medrese tahsilini babasının ve Siirtli Molla Muhammed Said Yargıcı’nın yanında yapmıştır. Tasavvufî eğitimini amcası Şeyh Sadeddîn’in yanında yapmış ve ondan hilafet almıştır. Bununla birlikte, Şeyh Sirâceddîn Tawîlî’nin torunu olan Şeyh Ali Hüsâmeddîn’den de teberrüken hilafet almıştır. Amcası Şeyh Sadeddîn’den sonra irşad hizmetlerini üstlenmiş ve yaklaşık kırk beş yıl bu vazifeyi yürütmüştür. 1964 yılında vefat etmiş ve Erbin köyünde defnedilmiştir. 
Şeyh Zeynelabidin de dedesi Şeyh Muhammed Hazîn gibi salavât-ı şerîfeler yazmıştır. Bunun haricinde yazma halde bulunan iki eseri vardır. Bunlardan biri olan “Risâletün fî Müteferrikatin Mine’l-Fıkhi ve’l-Kırâati ve’t-Tecvîdi ve Usûli’l-Hadîsi ve Gayrihâ” adlı 50 sayfalık eserde ağırlıklı olarak tecvîd konularına yer verilmiştir. İkinci eser, “Sâd ve Dâd” harflerinin beyanı hakkındadır ve yine Kıraat ve Tecvîd ile ilgilidir. Eserin adı, “Risâletün Süğrâ fî Beyânî’l-Halli’l-Vâki’ fî’d-Dâd ve’t-Tâ”dır. 32 sayfalık bu eserin sonunda Molla Said’in eser için yazdığı bir takrîz de yer almaktadır.
Şeyh Muhibbüddîn Erbinî (ö.1993)  
Şeyh Zeynelabidin’in oğlu olan Şeyh Muhibbüddîn,  1924 yılında Erbin köyünde doğmuştur. Medrese derslerini ve tasavvufî eğitimini babasının yanında almıştır. Tasavvufî icazetnamesini babsından aldığı gibi Iraklı Şeyh Ali Hüsameddîn’in oğlu Şeyh Muhammed Bahâeddîn’den de teberrüken almıştır. 
Babasından sonra dergâh hizmetlerini yürüten Şeyh Muhibbüddîn, 1993 yılında vefat etmiştir. Kabri Erbin köyündedir. Oğulları Nâsıh Aydın ve Vamıkuddîn Aydın’a hilâfet vermiştir. Şeyh Vamıkuddîn halen İstanbul’da irşad hizmetlerine devam etmektedir.
 



Bu haber 1645 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Diyarbakır Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 6 5 0 1 15 2 16 +13
2 Fenerbahçe 5 3 0 2 7 4 11 +3
3 Galatasaray 6 3 2 1 8 5 10 +3
4 Fatih Karagümrük 6 2 2 2 9 7 8 +2
5 Kasımpaşa 6 2 2 2 4 3 8 +1
6 Antalyaspor 6 2 2 2 6 8 8 -2
7 Yeni Malatyaspor 6 2 2 2 6 9 8 -3
8 Göztepe 6 1 1 4 10 7 7 +3
9 BB Erzurumspor 5 2 2 1 7 6 7 +1
10 Sivasspor 4 2 1 1 5 4 7 +1
11 Başakşehir FK 6 2 3 1 7 7 7 0
12 Gaziantep FK 6 1 1 4 8 9 7 -1
13 Hatayspor 4 2 1 1 3 6 7 -3
14 Konyaspor 5 1 1 3 5 3 6 +2
15 Kayserispor 5 2 3 0 4 8 6 -4
16 Çaykur Rizespor 5 1 2 2 7 8 5 -1
17 Trabzonspor 5 1 2 2 5 7 5 -2
18 Denizlispor 5 1 2 2 3 7 5 -4
19 Beşiktaş 4 1 2 1 5 7 4 -2
20 Gençlerbirliği 5 1 3 1 3 6 4 -3
21 MKE Ankaragücü 4 0 3 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 7 5 0 2 16 7 17 +9
2 İstanbulspor 7 5 1 1 15 6 16 +9
3 Adana Demirspor 7 4 1 2 14 6 14 +8
4 Samsunspor 7 4 1 2 11 7 14 +4
5 Ankara Keçiörengücü 7 4 2 1 8 6 13 +2
6 Altınordu 7 4 2 1 11 10 13 +1
7 Giresunspor 6 3 1 2 11 10 11 +1
8 Altay 6 3 2 1 10 4 10 +6
9 Balıkesirspor 7 3 3 1 8 9 10 -1
10 Adanaspor 7 2 2 3 10 9 9 +1
11 Bursaspor 6 2 3 1 11 11 7 0
12 Akhisarspor 6 1 2 3 4 4 6 0
13 Bandırmaspor 7 1 4 2 6 11 5 -5
14 Menemenspor 6 1 3 2 6 11 5 -5
15 Ümraniyespor 7 1 4 2 8 15 5 -7
16 Ankaraspor 7 1 5 1 4 12 4 -8
17 Eskişehirspor 7 0 4 3 2 13 3 -11
18 Boluspor 6 0 4 2 4 8 2 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 6 5 1 0 6 3 15 +3
2 Serik Belediyespor 6 4 0 2 11 2 14 +9
3 Eyüpspor 6 4 1 1 12 6 13 +6
4 Van Spor 6 3 1 2 4 3 11 +1
5 Kırklarelispor 6 2 0 4 7 1 10 +6
6 Karacabey Belediyespor 6 3 2 1 7 4 10 +3
7 Elazığspor 6 3 2 1 9 8 10 +1
8 Bayburt Özel İdare Spor 5 3 2 0 6 5 9 +1
9 Sakaryaspor 6 2 1 3 5 4 9 +1
10 Tarsus İdman Yurdu 6 2 1 3 10 10 9 0
11 Etimesgut Belediyespor 6 2 2 2 5 4 8 +1
12 Mamak FK 6 2 2 2 6 6 8 0
13 Kırşehir Belediyespor 6 2 2 2 5 5 8 0
14 Pendikspor 6 2 3 1 10 8 7 +2
15 Pazarspor 6 2 4 0 9 15 6 -6
16 Sivas Belediyespor 5 1 2 2 7 7 5 0
17 Bodrumspor 6 1 4 1 7 9 4 -2
18 1922 Konyaspor 6 1 4 1 3 5 4 -2
19 Kastamonuspor 6 0 4 2 6 14 2 -8
20 Kardemir Karabükspor 6 0 6 0 2 18 0 -16
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 5 4 1 0 12 4 12 +8
2 Diyarbekirspor 5 4 1 0 7 2 12 +5
3 Fatsa Belediyespor 5 4 1 0 7 3 12 +4
4 Çankaya FK 5 4 1 0 8 5 12 +3
5 Arnavutköy Belediye 5 3 0 2 6 3 11 +3
6 Belediye Derincespor 5 2 1 2 7 5 8 +2
7 Ofspor 5 2 1 2 8 7 8 +1
8 Yeşilyurt Belediyespor 5 2 2 1 8 6 7 +2
9 Kızılcabölükspor 5 2 2 1 8 7 7 +1
10 Artvin Hopaspor 5 2 2 1 6 7 7 -1
11 Edirnespor 5 2 3 0 6 8 6 -2
12 Payasspor 5 1 3 1 3 6 4 -3
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 4 0 4 8 3 -4
14 1877 Alemdağspor 5 0 3 2 2 8 2 -6
15 Kemerspor 2003 5 0 4 1 5 10 1 -5
16 Manisaspor 5 0 4 1 3 11 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/10/2020 Fenerbahçe vs Trabzonspor
 26/10/2020 Denizlispor vs Beşiktaş
 26/10/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 30/10/2020 Fatih Karagümrük vs BB Erzurumspor
 30/10/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
 31/10/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 31/10/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 31/10/2020 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 01/11/2020 Çaykur Rizespor vs Kayserispor
 01/11/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/10/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 26/10/2020 Boluspor vs Menemenspor
 30/10/2020 Balıkesirspor vs Adanaspor
 30/10/2020 Tuzlaspor vs Altay
 31/10/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 31/10/2020 Bursaspor vs Boluspor
 31/10/2020 Menemenspor vs Ankaraspor
 31/10/2020 Altınordu vs Bandırmaspor
 01/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs İstanbulspor
 01/11/2020 Eskişehirspor - Akhisarspor Eskişehirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Akhisarspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/10/2020 Etimesgut Belediyespor vs Serik Belediyespor
 28/10/2020 Eyüpspor vs Pendikspor
 28/10/2020 Kastamonuspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 28/10/2020 Kırklarelispor vs Kırşehir Belediyespor
 28/10/2020 Pazarspor vs Karacabey Belediyespor
 28/10/2020 Sakaryaspor vs Sivas Belediyespor
 28/10/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Mamak FK
 28/10/2020 Turgutluspor vs Kardemir Karabükspor
 28/10/2020 Van Spor vs Bodrumspor
 28/10/2020 1922 Konyaspor vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/10/2020 Payasspor vs 1928 Bucaspor
 29/10/2020 Arnavutköy Belediye vs Artvin Hopaspor
 29/10/2020 Belediye Derincespor vs Nevşehir Belediyespor
 29/10/2020 Edirnespor vs Fatsa Belediyespor
 29/10/2020 Kemerspor 2003 vs Çankaya FK
 29/10/2020 Manisaspor vs 1877 Alemdağspor
 29/10/2020 Ofspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 29/10/2020 Diyarbekirspor vs Kızılcabölükspor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
YUKARI YUKARI