Bugun...



Doç. Dr. Savaş: Yanlış beslenme ölümcül hastalıklara yol açar

Yanlış beslenmenin ölümcül hastalıklara kadar varabildiğini belirten Doç. Dr. Hasan Basri Savaş, doğru beslenmenin insanları hastalıklardan korumanın en önemli yollarından biri olduğunu kaydetti.

facebook-paylas
Tarih: 04-12-2022 00:32

Doç. Dr. Savaş: Yanlış beslenme ölümcül hastalıklara yol açar

Mardin Artuklu Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Hasan Basri Savaş, sağlıklı beslenme ve diyetlerle ilgili önemli bilgiler aktardı.

Doç. Dr. Savaş, beslenme noktasında takip edilmesi gerekenler ve ideal bir diyetin özellikleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

"Beslenme, insan sağlığının en önemli çevresel belirleyicisidir." diyen Savaş, "Yanlış beslenmenin en önemli faturalarından birisi de fazla kilolar, obezite ve eşlik eden ölümcül hastalıklardır. Fazla kiloların ve obezitenin önüne geçmek için yüzlerce diyet modeli önerilmektedir. Bunlardan ketojenik diyet ve protein diyeti konusunda bana sıklıkla sorular soruluyor. Bu diyetlerin doğru, sağlıklı ve faydalı olup olmadığını merak ediliyor. Diyet modellerinin hemen hemen hepsi kısa vadede kilo verdiriyor. Bu yönden birbirlerine belirgin bir üstünlükleri yok. Dönemsel olarak uygulanırsa, uygulama sonlandığında tekrar kilo alımı gerçekleşiyor." dedi.

"Dünyanın her bölgesinde aynı yöntemi uygulamak doğru sonucu vermeyebilir"

İdeal bir diyetin özelliklerini sıralayan Savaş, "İdeal bir diyet modeli aşağıdaki özellikleri taşımalıdır: Hücre ve beden yapımıza, ihtiyaçlarımıza uygun olmalıdır ve dengeli olmalıdır. Aşırılıklardan, keskin yasaklardan, ihtiyaçlarımıza aykırı önerilerden uzak olmalıdır. Sürdürülebilir olmalıdır, dönemsel olmamalıdır. Yaşam tarzına dönüşebilmeli, daima ortalama bir biçimde uygulanabilir olmalıdır. Bireysel, kültürel, bölgesel farklılıkları dikkate almalıdır. Dünyanın her bölgesine ve bir bölgedeki her insana ısrarla aynı önerileri yapmak yanlış olabilir. İdeal diyet; genel hatları doğru belirlenmiş, detayları bireyselleşmeye müsait olmalıdır. Vücudun ihtiyacı olan makro ve mikro besinleri ve suyu yeterli ve doğal biçimde almamızı sağlamalıdır." şeklinde belirtti.

"Karbonhidrattan kısıtlı beslenme depresyona yol açabilir"

Besin ögelerinin yapısal ve işlevsel görevlerine vurgu yapan Savaş, karbonhidrattan kısıtlı bir beslenme türünün kişide depresyona yol açabileceğini belirtti.

Savaş, "İnsan hücresi ve vücudunun yapısında karbonhidrat (şeker), lipid (yağ) ve proteinler çok miktarda bulunmaktadır. Bu besin ögelerinin çok sayıda önemli yapısal ve işlevsel görevleri vardır. Bunların bir kısmının neredeyse tamamen yasaklandığı veya bir kısmının sınırsız gibi önerildiği diyet modelleri dengeli beslenmeden ve sürdürülebilir olmaktan uzaktır. Bu tür diyetler kısa vadede kilo verdirse bile uzun vadede hem sürdürülemez ve verilen kilolar geri alınabilir hem de çeşitli hastalıklar ortaya çıkabilir. Örneğin karbonhidrattan kısıtlı beslenme depresyona yol açabilir. Biyokimyasal olarak vücutta şeker, yağ ve protein kısıtlı miktarda birbirine dönüşebilir. Ancak bu dönüşüm, hayati fonksiyonları korumak için çok kısıtlı miktarda ve kısa vadeli bir çözümdür. Uzun süreli besin kısıtlamaları çeşitli ciddi hastalıklara yol açabilir. Dengeli, doğal ve içeriğinden emin olunan bir beslenme ile sağlıklı ve uzun süreli bir yaşam tarzına kavuşulabilir. Bütün bu gerçeklere karşılık, ciddi protein, yağ veya karbonhidrat kısıtlamaları içerebilen, ketojenik ve protein benzeri diyetler nereden ortaya çıkıyor? Bu tür diyet önerileri genellikle kronik, ağır hastalıklarda vücutta oluşan kusurlara karşı önlem olarak ortaya çıkıyor." dedi.

"Sağlıklı beslenmede amaç; dengeyi ve çeşitliliği sağlamaktır"

Sağlıklı bir beslenmenin insana sağladığı faydaları sıralayan Savaş, "Diyabette, epilepside, diyalize bağımlı böbrek yetmezliğinde bazı besin öğelerin kısıtlaması gündeme gelebilir. Fenilketonüri ve benzeri birçok doğumsal metabolik hastalıklarda, gluten enteropatisinde (Çölyak hastalığında) özel beslenme biçimleri önerilebilir. Fakat bu öneriler tedavinin bir parçasıdır ve hastalarla sınırlıdır. Sağlıklı insanlara aynı modeli önermek doğru değildir. Sağlıklı insanlara önerilen kısıtlı diyetler uzun vadede fayda yerine zarar verecektir. Ketojenik diyetler bir sağlık profesyoneli tarafından uygulanmadığında kısa vadede ağırlık kaybı sağlıyor gibi görünse de uzun vadede dehidratasyona (Sıvı kaybına), böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulmalara yol açabilir. Tek bir makro besin ögesinin yoğunlukla tüketildiği hiçbir diyet türü sağlıklı ve sürdürülebilir değildir. Sağlıklı beslenmede amaç dengeyi ve çeşitliliği sağlamaktır. Ketojenik diyetin ortaya çıkış amacı da kilo vermek değil, ağır epilepsi hastası olan çocuklarda tedaviye destek olmaktır." ifadelerini kullandı.

"Besinleri kötülemek yerine doğal her besinden dengeli alım olmalıdır"

Dengeli beslenme konusunda yapılması gerekenleri aktaran Savaş, "Temel besin ögelerini kötü ve yasaklı göstermek yerine, doğal ve sağlıklı kaynaklardan yeterli miktarlarda alımını teşvik etmek daha doğru olacaktır. Örneğin, yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren aşırı işlenmiş bir besinden karbonhidrat alımı yerine, doğal, lifli ve kompleks yapılı bir tahıl, bakliyat, sebze veya meyveden yeterli miktarda karbonhidrat alımı önerilmelidir. Bu sayede kan şekeri hızlıca yükselmez. Glikoz toleransı bozulmaz. Hastalıklara giden süreçler tetiklenmez. Hücrelerin, dokuların, organların ve sistemlerin yapısı korunur. Sürdürülebilir diyet modeli olarak taze meyve, sebze ve tam tahıllardan zengin, sağlıklı yağ kaynağı olarak zeytinyağının önerildiği Akdeniz diyeti hastalıklardan korunmada oldukça önemlidir. Koruyucu hekimlik için; doğal yapılı, dengeli ve yeterli miktarda beslenmeyi içeren sağlıklı bir diyet modeli yaşam tarzına dönüştürülmeli ve daima sürdürülmelidir. Bu prensipler çerçevesinde her kişi önerilen tüm diyet modellerini inceleyerek en doğru kararı kendisi verebilir." dedi. 




Bu haber 425 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Bölge Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI