finans haberleri
Bugun...


Ahmet Ay

facebook-paylas
Akıl-Kalp ve Hakim Tirmizi
Tarih: 31-12-2021 00:01:00 Güncelleme: 31-12-2021 00:01:00


Hakim Tirmizî’nin “KALBİN ANLAMI” adında hacmi küçük olsa da muhteşem bir eseri var. Tirmizî (rh), insana gelen bilginin geçirdiği yolculuğu (mertebeleri), insanın anlama, kavrama serüvenini, bilgiyi işleme ve bilginin insanda yer edinmesi ile birlikte insanda meydana getirdiği taakkul (akletme) ve tahalluk (ahlaklanma) mertebelerini konu edinmiş.

Hicri 3. Yüzyılda yaşamış olan Hakim Tirmizî, Kutub-i Sitte olarak bilinen 6 Sahih Hadis kaynağından biri olan Sahih-i Tirmizî’nin müellifi bir alim. Türk olan bu büyük deha maalesef bizde sadece Muhaddis kimliğiyle biliniyor.

Tek kelimeyle söylersek gerçekten de alanında muhteşem bir eser!

Kitap, tümü kalb adı altında toplanan sadr, kalb, fuad ve lübb gibi kalbin mertebelerinden bahsediyor.

Bilgilerin insana ulaşması sürecinde nelerle karşılaştığını, bu bilgilerin hangi “kontra-bilgiler*ile karşılaşıp “etkisiz kılınmaya maruz kaldığını ve kalabileceğini” konu edinmiş.

Tirmizî, bilginin insanda çeşitli mertebelerde bulunabileceğini söyler. Bu mertebeler, derinliğine göre bilgi sahibini etkileme gücüne sahip olduğu için çok önemlidir.

Kimi sözcükler, kavramlar anlam akrabalığı taşıyabiliyor. Her ne kadar yakın anlamda (akraba anlam) olsalar da bu sözcüklerin anlam farklılıkları anlama zenginlik ve derinlik katar, kişiye yeni ufuklar kazandırır.

Sadr,

Kalb,

Fuad,

Lübb gibi farklı anlamlara sahip oldukları halde bizde tek anlama sıkıştırılıp anlam dünyası daraltılan kavramlar kitapta detaylı bir şekilde işlenmekte. Zaten kitabın tam adı da Beyanü’l-fark beyne’s-sadri ve’l-kalbi ve’l-fuadi ve’l-lübbidir.

Hakim Tirmizi’nin, Kur’ân-ı Mubin’de bazen ayrı ayrı, bazen de aynı bağlamda geçen sadr, kalp, fuad ve lübb gibi kelimeleri bağımsız ele almasının bir diğer sebebi de, bu vesileyle essah bilgiye, bu bilgiden hareketle ahlaki davranışa sahip olmaya ve dolayısıyla bilgi/taakul ile ahlaklanma/tahallukta en yüksek mertebeye ulaşmayı hedefler.

Tirmizî’nin bu metodu kalbin anlamına da uygun düşüyor. Nitekim Arapça bir kelime olan ‘kalb’ sözlükte bir halden başka hale dön(dür)me, dönüştürme anlamlarına gelmektedir. Takdir edersiniz ki ‘kalb’ derken göğüs kafesimizin arkasında bulunan ve çok önemli bir organımız olan kalbi değil, aklın yerine kullanılan ve mertebeleri bulunan ‘meleke’yi kastediyoruz.

Tirmizî, bilginin önce sadra geldiğini, burada karşılaştığı doğru, yararlı ya da olumsuz,‘kontra-bilgi/haber’ yüzünden bu bilginin kalbe ve diğer mertebelere geçip geçmeyeceğini söyler. Konuyu bir örnekle açıklarsak;

Mesela “Besle kargayı, oysun gözünü”atasözünü duyan ve bunu, “İyilik yaparsan, iyilik yaptığın kişinin ihanetine uğrarsın” olarak anlayan kişi ‘kontra-bilgi” edinmiş olur. Daha sonra ‘iyilik’ yapmamız gereken durumlarda aklımıza gelen bu atasözünden dolayı, yani sadrımızı baskılayan bu bilgiden dolayı iyilik yapmaktan vazgeçiyoruz.

Sadr, bilginin ilk uğrağıdır ve en korunaksız mertebedir. Çünkü sadra gelen bilgi ‘filtreden’ geçmiyor. Şayet sonraki merhalelerde bulunup sadra olumlu anlamda etki eden güçlü ön bilgi yoksa, sadrın olumsuz bilgiden etkilenmesi ve kalbi bu bilgiye karşı zayıflatması söz konusu olabiliyor.

Sadra gelen bilgi mertebe mertebe ilerler ve nihayet “lübb”de kemale erer. 

Kur’an-ı Kerim’de en yüksek mertebenin lübb olduğunu görüyoruz. Ayetlerde, ‘Ulu’l elbab’ olarak geçen ve derin kavrayış olarak tercüme edilen mertebeyi Hakim Tirmizî, ‘kavramanın en güçlü mertebesi’ olarak kabul ediyor.

Kitabın özetinin özeti böyle, hacmi küçük dediğime bakmayın. İlgiliyseniz, çok derin olan bu kitabı okumanızı tavsiye ederim.

 

*Kavram/sallaştırma bana aittir.

 



Bu yazı 3042 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS

bursa escort bayan görükle bayan escort

bursa escort görükle escort

escort escort bayan escort istanbul adalar escort anadolu yakası escort anal escort arnavutköy escort atakent escort ataköy escort ataşehir escort avcılar escort avrupa yakası escort bağcılar escort bahçelievler escort bahçeşehir escort bayrampaşa escort beşiktaş escort beykent escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort bostancı escort büyükçekmece escort çapa escort çatalca escort çekmeköy escort erenköy escort etiler escort eyüp escort fatih escort fenerbahçe escort florya escort fulya escort gaziosmanpaşa escort gecelik escort göztepe escort grup escort gülbağ escort güngören escort halkalı escort haramidere escort hasanpaşa escort ikitelli escort iranlı escort ıspartakule escort istanbul masaj salonu masöz bayan japon escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort kayaşehir escort kızıltoprak escort küçükçekmece escort küçükyalı escort kurtköy escort mahmutbey escort maltepe escort merter escort nişantaşı escort ortaköy escort osmanbey escort pendik escort rus escort sahibe escort sancaktepe escort sarıyer escort şerifali escort şile escort silivri escort şirinevler escort şişli escort şişli masöz suadiye escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort topkapı escort türbanlı escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zenci escort zeytinburnuescort izmit escort porno izle eskort hd porn İstanbul escort bayan
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
YUKARI