Bugun...


HASAN TAHSİN GÜCÜM

facebook-paylas
Gömleğin ilk düğmesi yanlış iliklenince-2-
Tarih: 08-07-2022 00:04:00 Güncelleme: 08-07-2022 00:04:00


Kürtler baz alınarak terörize edilen kimi sorunlar Türkiye siyasetini kısır bir milliyetçiliğe kilitlemekte, bu durum tarihsel ve kültürel açıdan varlığı inkar edilemez bu sorunlar ile ilgili çözüm ve açılımların kamusal alanda tartışılmasını imkansız hale getirmektedir.

Son 30-40 yıldır ülkemizde Kürt vatandaşlarımız üzerinden iç ve dış odaklarca (onlarca istihbarat örgütleri, komşu ülkeler, son olarak fetö v.b.) yaratılan terör ve terörize edilen bölgemizde yaşananlar zengin kültürümüzü ve tarihimizin olması gerektiği gibi anlaşılmasının önüne geçmiştir.

Bu güne nasıl gelindiği ile ilgili geçmiş tarihi analiz ettiğimizde süreçte oluşan kimi yapılanmalarıda Türkiye siyaseti açısından istisna ve önemli bir mihenk taşı olarak görmek gerekiyor. 

Örneğin; 1960'lı yıllarla beraber kitlesel bir şekilde eğitime yönelme ve üniversitelerdeki siyasallaşmış atmosfer gibi çeşitli faktörlerin etkisiyle gelişen Kürt siyasallaşması, Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO) adıyla şekillenen ayrı bir bölgesel siyasal yapılanmayla sonuçlanmıştı.

1969-1971 arası faaliyet gösteren Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO) siyasal ayrışma bakımından önemli bir dönüm noktasıdır. DDKO’nun kurulması siyaseten var olan bir kimliğinin ön plana çıkarılması açısından önem arz ediyordu.

Kürt Siyasi Hareketi’nin ilk legal örgütlenmesi olarak kabul edilen Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO) Kürt aydınları tarafından kurulan bir dernekti.

Bu dönem aydınlarına göre Kültürel olarak çok somut bir şekilde yaşanan sorunlar ötelenmeden sahip çıkılması, dillendirilmesi gereken sorunlardı. Bu şekilde bir siyasallaşma ile oluşan DDKO'lar Türkiye'de Kürtlerin ilk bağımsız ve siyasal kuruluşları niteliğindedir.

Bu tür legal zeminde oluşan oluşumlar Kürtlerin siyasallaşması için yarattığı zemin açısından çok önemli olduğu gibi Kürtler için yeni bir dönemin başlangıcı niteliği taşımaktadır.

Zira kendilerinden sonra ortaya çıkacak olan sosyal ve siyasi örgütlenmeleri etkileyebilmiş, genel olarak bölgemiz açısından yeni bir başlangıcı ifade etmektedir. Kürtleri temsil eden Bağımsız bir yapılanma olmalarının yanında, DDKO'ların, yarattıkları sinerji de kuşkusuz, Kürt vatandaşlarımızın siyasallaşması açısından büyük bir öneme sahiptir.

Bu siyasi oluşumun filizlenmesinde Doğu Mitingleri önemli bir yer teşkil etmiştir. Çünkü aynı paralelde  DDKO'da  bölgesel ve kültürel sorunların ortaya atılması ve bu sorunun dile getirilmesinde öncü bir rol izlemiştir.

Doğu Mitingleri Türkiye’de bulunan Kürtlerin, Cumhuriyet’in ilanından sonra demokratik ve legal bir çerçevede gerçekleştirdiği ilk kültürel hak arama hareketleri idi. Doğu Mitingleri ismi ile anılan kitlesel açık hava protestoları dönemin birçok aydınının katılımı ile Siverek, Silvan, Tunceli, Diyarbakır, Ankara, Erzurum, Ağrı ve Batman’da düzenlenmişti

Doğu Mitingleri sorasında kurulacak olan Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın ve sol örgütlenmelerin bir nevi önünü açmıştı diyebiliriz. Bu sebeple Doğu Mitingleri, bölgesel siyasal hareketinin başlangıcı niteliğindedir ve Türk siyasal yaşamında önemli bir yer teşkil etmektedir.

Zira gerçekleşen mitingler ile var olan Kürt meselesi ilk kez toplu olarak dile getirilmiş ve Türk siyasal hayatına eklemlenmişti.

Bu mitinglerde Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin ekonomik geri kalmışlığı ve doğu toplumlarının sosyolojik dışlanmaya karşı verdiği mücadeleler işleniyordu. Buda kendi dönemine göre ileri enternasyonel bir bakış açısı demekti.

Bu siyasal faaliyetin bazı kesimlerce bölücü olarak algılanmasının yarattığı tehlike sonucu 1971 Muhtırası, bir demir yumruk misali bu hareketin önünü kesmişti. Bu da ileriki yıllarda kürtlerin sosyal ve kültürel çalışmalarının terörize edilmesine neden olacak ve ülkeye çok uzun yıllar kaybettirecek farklı, Çatışma ve şiddeti benimseyen kimi örgütlerin oluşmasına zemin hazırlamıştı.

1971 muhtırası ile tutuklanan aydınlar uzun süre cezaevi süecinde fikirsel oluşumlarını daha ileri bir seviyeye götürdüler. Bülent Ecevit’in Cumhuriyet Halk Partisi’nin ve Necmettin Erbakan’ın Milli Selamet Partisi’nin hükümette bulunduğu dönemde, 1974 yılında çıkarılan af ile birlikte bu aydınlar serbest bırakıldılar.

Aftan sonra cezaevi süreci sone erdiğinde 1974 sonrası DDKO içerisinden gelen Kürtler yeniden siyasette legal olarak aktif rol almaya başlayacaklardı. Amaçları ilk olarak, aynı hedefe sahip olan tüm devrimci ve ilerici Kürtleri aynı çatı altında toplamaktı. Bu sebeple DDKO’ya benzer isimde olan Devrimci Doğu Kültür Dernekleri (DDKD) oluşturuldu.

Kültürel açıdan okumayı ve ilerlemeyi önemseyen bu oluşum demokratik ve sosyal ilkeleri ile yaşadığı dönemin en büyük istisnaları ve kazanımlarından birisiydi.

 

 

 



Bu yazı 3220 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI