Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği, Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile afet ve acil durumlara müdahalede ihtiyaç duyulan kapasitenin ulusal ve yerel düzeyde planlanması, olay bölgesine hızlı ve etkin şekilde ulaştırılması ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Yönetmelik; Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, valilikler, kaymakamlıklar, özel ve özerk kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin afet ve acil durumlara müdahaleye dair görev, sorumluluk ve iş birliği süreçlerini kapsıyor.

Düzenlemeye göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda, ilgili Bakanlıklar ve kurumların katılımıyla Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hazırlanacak. Afet öncesi, sırası ve sonrasına ilişkin temel müdahale prensiplerini içerecek olan TAMP'ta, afet grupları ve koordinasyon birimlerinin görev ve sorumlulukları tanımlanacak. Plan, Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girecek ve Resmî Gazete'de yayımlanacak.

Afet ve acil durumlara müdahale hizmetleri, ulusal düzeyde AFAD ve ana çözüm ortağı kurumlarca, yerel düzeyde ise valilik ve kaymakamlıklar bünyesinde oluşturulan afet ve acil durum yönetim merkezleri aracılığıyla yürütülecek. Sorumlu kurumlar, afetlere hazırlık kapsamında yeterli personeli görevlendirmek, eğitmek ve hazır halde bulundurmakla yükümlü olacak.

Acil yardımlarda ihtiyaç duyulan kaynaklar öncelikle yerel imkanlarla karşılanacak. Yerel kaynakların yetersiz kalması halinde, valilik talebi üzerine veya gerekli görülmesi durumunda AFAD tarafından afet ve acil durum ödeneğinden ilgili hesaplara kaynak aktarımı yapılabilecek.

Yönetmelik kapsamında kamu kurumları ile özel kuruluşlar ve gerçek ve tüzel kişiler; araç, ekipman, tesis, gıda, ilaç ve benzeri ihtiyaçları, bedeli sonradan ödenmek üzere mevzuat çerçevesinde sağlamakla yükümlü olacak.

Düzenlemede askeri birliklerin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun, TRT ve Anadolu Ajansı'nın afet ve acil durumlarda üstleneceği görev ve sorumluluklar da ayrıntılı şekilde tanımlandı. Medya kuruluşlarının ise afet anlarında kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi konusunda azami hassasiyet göstermesi hükme bağlandı.

Ayrıca, afet ve acil durumlarda asker ve hâkim sınıfı hariç olmak üzere 18-65 yaş arasındaki erkek vatandaşların, vali ve kaymakamlarca verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü olduğu belirtildi. Bu süre zarfında yükümlülerin iş yerlerinden izinli sayılacağı ve mali ile sosyal haklarının korunacağı ifade edildi.

Yeni yönetmelikle birlikte, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5211 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan önceki Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde TAMP'ta gerekli güncellemelerin yapılacağı bildirildi.