Mehmet Zeki Özer
Kırgız Cumhuriyeti ile Diyarbakır arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla “Kırgız Cumhuriyeti-Diyarbakır Ticaret ve Yatırım Buluşması” düzenlendi. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın (DTSO) ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıda, karşılıklı yatırım olanakları, yeni işbirlikleri ve lojistik fırsatlar ele alındı.

Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev, Ticaret Müşaviri Akylbek Rakhmanberdi Uulu ile Ticari Temsilciler İbrahim Bodur ve Okan Başaran, program kapsamında DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya’yı da ziyaret etti.

DTSO Toplantı Salonu’nda düzenlenen buluşmaya Diyarbakır’da faaliyet gösteren çok sayıda firma ile Kırgızistan’da işletmeleri bulunan Diyarbakırlı ve bölgedeki iş insanları katıldı.

Kaya: Diyarbakır önemli bir ticaret merkezi

Toplantının açılışında konuşan DTSO Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır’ın 12 bin 500 yıllık tarihi, güçlü ticaret ve tarım kültürüyle bölgenin önemli merkezlerinden biri olduğunu söyledi.

Çayönü ve Körtik Tepe gibi tarihsel alanlara dikkat çeken Kaya, Diyarbakır’ın geçmişten bugüne ticaret ve tarım açısından merkezi konumunu koruduğunu ifade etti.

Diyarbakır’ın çevre illerden yatırımcı ve tüccarları çeken önemli bir ticaret merkezi olduğunu belirten Kaya, DTSO’nun Erbil, Süleymaniye ve Duhok’taki ticaret ve sanayi odalarıyla işbirliği anlaşmaları bulunduğunu söyledi.

Kentin Irak’ın kuzeyi ve Suriye ile ticaret açısından da stratejik bir konumda bulunduğunu kaydeden Kaya, Nusaybin Sınır Kapısı’nın açılmasıyla Suriye ile ekonomik ilişkilerin hızla gelişmesini beklediklerini dile getirdi.

Diyarbakır’ın üretim kapasitesi anlatıldı

Diyarbakır’da beş organize sanayi bölgesi bulunduğunu belirten Kaya, tekstil ve hazır giyimin yanı sıra makine, demir, tarım, madencilik ve mermer sektörlerinde önemli bir üretim kapasitesine sahip olduklarını söyledi.

Kentin en önemli avantajlarından birinin genç ve girişimci nüfusu olduğunu ifade eden Kaya, inşaat sektörünün de Diyarbakır ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Kaya, 26 bin DTSO üyesinin yaklaşık yarısının inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini aktardı.

Tarım ürünlerinde Türkiye’nin ilk 10 üretim merkezi arasında yer aldıklarını söyleyen Kaya, kentin coğrafi işaretli ve endemik ürünleri ile gastronomi alanındaki potansiyeline de dikkat çekti.

Kaya, özellikle tekstil sektöründe hem Diyarbakır’da hem de Kırgızistan’da yatırımları bulunan iş insanlarının olduğunu belirterek, karşılıklı ziyaretlerin yeni ticari işbirliklerinin önünü açacağını ifade etti.

Büyükelçi Kazakbayev’den yatırım çağrısı

Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev ise heyet olarak Diyarbakır’a ilk kez geldiklerini ve iki gündür Mardin ve Diyarbakır’da çeşitli temaslarda bulunduklarını söyledi.

Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, kültür, dil ve manevi değerlerle güçlendiğini belirten Kazakbayev, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığa dikkat çekti.

Kırgızistan’daki yatırım ortamı ve teşvikler hakkında bilgi veren Kazakbayev, ülkede katma değer vergisinin yüzde 12, kurumlar ve gelir vergisinin ise yüzde 10 olduğunu söyledi.

Büyük ölçekli yatırım projelerinde Bakanlar Kurulu ile yatırım anlaşması yapılabildiğini belirten Kazakbayev, projelere bağlı olarak 5 ila 10 yıla kadar vergi teşvikleri sağlanabildiğini ifade etti.

Türkiye’den yatırım çekmek amacıyla özel bir mekanizma oluşturulduğunu dile getiren Kazakbayev, yatırımcıların taleplerine göre teşvik ve vergi muafiyetlerinin proje bazında değerlendirilebildiğini söyledi.

Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu vurgusu

Kazakbayev, Kırgızistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin Türkiye’deki şirketlere geniş bir pazara erişim imkanı sunduğunu belirterek, ulaştırma ve lojistik altyapısının geliştirildiğini kaydetti.

Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demiryolu Projesi’nin bölgesel ticaret açısından önemli fırsatlar yaratacağını ifade eden Kazakbayev, Diyarbakırlı iş insanlarını Kırgızistan’daki yatırım imkanlarını değerlendirmeye çağırdı.

Hedef 2 yılda 5 milyar dolarlık ticaret

Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 1,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini belirten Kazakbayev, iki ülke arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki iki yıl içinde 5 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.

Diyarbakır’ın yalnızca büyük bir pazar değil, aynı zamanda önemli bir üretim merkezi olduğunu ifade eden Kazakbayev, inşaat, turizm, tekstil, sanayi, enerji, tarım ve hayvancılık başta olmak üzere birçok sektörde işbirliği potansiyeli bulunduğunu dile getirdi.

Diyarbakırlı iş insanları ile Kırgızistan’daki bakanlık ve hükümet yetkilileri arasında çevrim içi görüşmeler düzenlenebileceğini belirten Kazakbayev, yatırım ve ticaret alanında doğrudan temasların artırılmasını istedi.

Kazakbayev, ziyaretin yalnızca tanışma ve görüş alışverişiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Bugün burada yalnızca tanışmak ve görüş alışverişinde bulunmak için değil, somut işbirlikleri ve yatırım fırsatları konusunda adım atmak için bulunuyoruz” dedi.

Toplantı, iş insanlarının sorularının yanıtlandığı soru-cevap bölümünün ardından karşılıklı hediye takdimiyle sona erdi.