Mehmet  Zeki Özer 
İslam dini, insanı yalnızca bireysel ibadetleriyle değil; ahlâkı, sosyal ilişkileri ve toplumsal sorumluluklarıyla bir bütün olarak ele alır. Bu bütünlüğün merkezinde gençlik dönemi ve aile kurumu yer alır. Sağlam bir toplumun inşası, imanlı gençlerin yetiştirilmesi ve güçlü aile yapısının korunmasıyla mümkündür. Kur’an-ı Kerim ve sünnet, gençliğin doğru şekilde değerlendirilmesini ve ailenin sevgi, merhamet ve sorumluluk esasına dayalı olarak kurulmasını öğütler.
İslam’da Gençliğin Önemi ve Değeri
Gençlik, insan hayatının en enerjik, öğrenmeye en açık ve kişiliğin şekillendiği en kritik dönemidir. İslam, bu dönemin gafletle değil; iman, ilim ve güzel ahlâkla geçirilmesini ister. Çünkü genç yaşta kazanılan değerler, insanın tüm hayatını etkiler.
Kur’an-ı Kerim’de gençliğin imanla yüceldiği örnekler sunulmuştur. Bunlardan biri Ashab-ı Kehf’tir:
“Biz sana onların kıssasını gerçek olarak anlatıyoruz. Onlar Rablerine iman etmiş gençlerdi; biz de onların hidayetini artırmıştık.”
(Kehf Suresi, 18/13)
Bu ayet, genç yaşta Allah’a yönelmenin ve iman üzere sebat etmenin büyük bir değer taşıdığını göstermektedir. Yine Hz. İbrahim (a.s.)’ın genç yaşta putperestliğe karşı çıkması, Hz. Yusuf (a.s.)’ın gençlik döneminde iffetini koruması Kur’an’da gençliğe örnek olarak sunulmuştur.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), gençlerin hem dünya hem de ahiret açısından büyük bir sorumluluk taşıdığını belirtmiş ve şöyle buyurmuştur:
“Kıyamet gününde kul, ömrünü nerede tükettiğinden, gençliğini nerede yıprattığından sorguya çekilmedikçe yerinden ayrılamaz.”
(Tirmizî, Kıyâmet 1)
Bu hadis, gençlik döneminin Allah katında özel bir hesaba tabi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Bir başka hadis-i şerifte ise gençliğini ibadetle geçirenlerin mükâfatı şöyle ifade edilmiştir:
“Allah’ın arşının gölgesinde gölgelenecek yedi sınıftan biri de, Rabbine ibadet ederek büyüyen gençtir.”
(Buhârî, Rikak 24; Müslim, Zekât 91)
Bu hadis, gençliğin Allah’a yakınlık ve kulluk bilinciyle geçirilmesinin ne kadar değerli olduğunu vurgulamaktadır.
İslam’da Ahlâklı Gençliğin Yetiştirilmesi
İslam, gençlerin sadece bilgiyle değil; ahlâk, edep ve sorumluluk bilinciyle yetişmesini ister. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), genç sahabeleri eğitmiş, onlara güvenmiş ve önemli görevler vermiştir. Hz. Ali, Hz. Mus’ab bin Umeyr ve Usame bin Zeyd gibi sahabeler genç yaşta büyük sorumluluklar üstlenmişlerdir.
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Hiçbir baba, çocuğuna güzel ahlâktan daha değerli bir miras bırakamaz.”
(Tirmizî, Birr 33)
Bu hadis, gençlerin ahlâklı bireyler olarak yetiştirilmesinin önemini açıkça ortaya koymaktadır.
İslam’da Ailenin Önemi
Aile, toplumun temelidir. İslam’da aile; sevgi, merhamet, sadakat ve karşılıklı sorumluluk üzerine kurulmuştur. Kur’an-ı Kerim’de evlilik ve aile hayatı Allah’ın ayetlerinden biri olarak şöyle ifade edilir:
“Kendileriyle huzur bulasınız diye sizin için kendi cinsinizden eşler yaratması ve aranıza sevgi ve merhamet koyması da O’nun ayetlerindendir.”
(Rum Suresi, 30/21)
Bu ayet, ailenin huzur, sevgi ve merhamet ortamı olması gerektiğini göstermektedir. Aile, sadece maddi ihtiyaçların karşılandığı bir yer değil; iman ve ahlâk eğitiminin verildiği kutsal bir yuvadır.
Kur’an-ı Kerim, anne ve babaya saygıyı da aile bağlarının temel unsuru olarak ele alır:
“Rabbin, kendisinden başkasına ibadet etmemenizi ve anne-babaya iyi davranmanızı emretti.”
(İsrâ Suresi, 17/23)
Ailenin Gençlerin Eğitimindeki Rolü
İslam’da aile, çocuğun ilk okulu olarak kabul edilir. Anne ve baba, çocukların hem dünyevi hem de uhrevi eğitiminden sorumludur. Bu sorumluluk Kur’an’da şöyle ifade edilir:
“Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.”
(Tahrim Suresi, 66/6)
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de aile içindeki sorumluluğu şöyle dile getirmiştir:
“Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüğünüzden sorumlusunuz.”
(Buhârî, Ahkâm 1; Müslim, İmâre 20)
Bu hadis, aile bireylerinin birbirlerine karşı sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Sonuç
İslam dini, gençliği heba edilmemesi gereken büyük bir nimet, aileyi ise korunması gereken kutsal bir emanet olarak görür. İmanlı gençler, sağlam ailelerde yetişir; sağlam aileler ise huzurlu toplumların temelini oluşturur. Kur’an ve sünnet ışığında yetişen gençler, hem bu dünyada hem de ahirette kurtuluşa ererler.
Bu sebeple İslam, gençliği doğru yönlendirmeyi, aileyi güçlendirmeyi ve nesilleri iman, ahlâk ve sorumluluk bilinciyle yetiştirmeyi hedeflemiştir.