Doç. Dr. Ahmet Önen’in kaleme aldığı ve kamuoyunda tartışma oluşturan değerlendirmede, özellikle Kürtlere yönelik dini söylemler üzerinden yürütülen yaklaşım sert bir dille eleştirildi. Önen, sıkça dile getirilen “Kabirde Kürt müsün, Türk müsün diye sorulmayacak” sözünün, dinî bir hakikat gibi sunularak toplumsal bir meselede araçsallaştırıldığını ifade etti.

“Din Üzerinden Hak Talepleri Gölgelendi”

Önen’e göre söz konusu ifade ilk bakışta doğru gibi görünse de, bu söylem üzerinden Kürtlerin temel hak taleplerinin göz ardı edildiği savunuldu. Metinde, kabirde milliyetin sorulmayacağı gibi dünyevi birçok unsurun da sorulmayacağına dikkat çekilerek, asıl sorgulanacak olanın adalet ve kul hakkı olduğu vurgulandı.

Önen, bu noktada çarpıcı bir örnek vererek, “Bir kişinin Türk ya da Kürt olması değil; sahip olduğu güçle başka bir milleti baskı altına alıp almadığının hesabı sorulacaktır” görüşünü dile getirdi.

Anayasa ve Resmî Dil Tartışması

Yazıda, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 66. maddesinde yer alan “Herkes Türk’tür” ifadesi de eleştiri konusu oldu. Önen, eğer milliyetin önemsiz olduğu savunuluyorsa, bu tür tanımlamaların nasıl izah edileceğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.

Ayrıca Kürtçenin eğitim dili olması ve kamusal alanda daha fazla yer bulması yönündeki taleplerin de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. “Eğer kabirde dil sorulmayacaksa, eğitim dilinin ne olduğu neden bu kadar tartışma konusu oluyor?” sorusu dikkat çekti.

“Asıl Ölçü Adalet ve Hakikat”

Metinde, eğitimin hangi dilde yapıldığından ziyade, o dilde neyin öğretildiğinin önemli olduğu vurgulandı. Önen, milliyetçiliğin bireyler üzerinden kutsallaştırılmasının İslam’ın özüne aykırı olduğunu belirterek, bu yaklaşımın “cahiliye taassubu” olarak nitelendirildiğini ifade etti.

Kurum İsimleri ve Toplumsal Algı

Önen’in değerlendirmesinde, Türkiye’deki birçok kurumun isminde “Türk” ifadesinin yer almasına da dikkat çekildi. Bu durumun, “milliyet önemli değildir” söylemiyle çeliştiği öne sürüldü. Aynı yaklaşımın Kürt kimliği için geçerli olup olmayacağı ise kamuoyuna yöneltilen bir soru olarak yer aldı.

Uluslararası Karşılaştırma

Yazıda ayrıca dünyadaki farklı milletlerin kendi dillerinde eğitim gördüğü hatırlatılarak, tüm toplumlara ortak bir dil dayatılması fikrinin gerçekçi olmadığı ifade edildi. Önen, böyle bir önerinin özellikle milliyet vurgusu güçlü olan ülkelerde kabul görmeyeceğini savundu.

Ayetlerle Temellendirilen Görüş

Değerlendirmenin sonunda, İslam’da dil ve millet kavramlarının yok sayılmadığına dikkat çekildi. Hucurât Suresi 13. ayet ve Rum Suresi 22. ayete atıf yapılarak, farklılıkların ilahi birer delil olduğu ifade edildi.

“Baskı Değil, Adalet Esas Olmalı”

Önen, doğru olanın milletlerin kendi dil ve kimliklerini terk etmesi değil; birbirlerine baskı uygulamaması ve kültürel dayatmalardan kaçınması olduğunu vurguladı. Yazı, özellikle “kabirde milliyet sorulmaz” söylemini dile getiren çevrelere yönelik, “Önce mevcut sistemi milliyetçilikten arındırın” çağrısıyla son buldu.