MMG Diyarbakır Şube Başkanı Gülhan Sönmez yaptığı açıklamada, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 3 yıl geçti. Aradan geçen üç yıla rağmen, kaybettiğimiz canların acısı ilk günkü gibi yüreğimizdedir. Asrın felaketinde yaşamını yitiren vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına ve aziz milletimize sabırlar diliyorum. Rabbim ülkemizi her türlü afetten muhafaza eylesin. Bu süreçte milletimizin gösterdiği birlik, beraberlik ve dayanışma anlayışı, toplumsal sorumluluğun ve ortak bilincin en güçlü örneklerinden biri olmuştur.  Bizler de MMG olarak ilk günden itibaren sorumluluk üstlenerek tüm imkanlarımızı depremzede vatandaşlarımız için seferber ettik. Depremin hemen ardından devletimiz öncülüğünde başlatılan çalışmalar; sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin katkılarıyla kısa sürede geniş bir seferberliğe dönüşmüş, Türkiye’nin dört bir yanından gelen destekler birlik ve beraberliğimizin en somut göstergesi olmuştur. Üç yılda devletimizin de destekleri ile önemli mesafeler kat ederek konut ihtiyacının karşılanması başta olmak üzere birçok alanda olağanüstü mücadeleler verildi.

6 Şubat 2023’de meydana gelen depremlerdeki yıkımlar ve kayıplarımız bu hususta yetersiz kaldığımızı gösteriyor. Daha fazla bedel ödemeden yapı stoklarının denetlenmesi, afet yönetim planlarının tam anlamıyla uygulanması gerekiyor. 1999 yılı Marmara depreminden sonra yapılan tüm yapılarda, yasa ve yönetmeliklerinin gerektirdiği şekilde, depreme dayanaklı yapılar yapılmaya başlanmıştır. Özellikle TOKİ eliyle 20 senede yüzbinlerce konut yapılmıştır. Yaşanan Kahraman Maraş depreminde de TOKİ’nin yaptığı tüm binaların güvenli olduğu görülmüştür. Deprem, gerekli mühendislik hizmeti alınmadan yapılmış 2000 yılı öncesi, 40 yıl ve üzeri yaşlarda bulunan yapılar, fay hatlarına yakın olduğu halde dikkate alınmayan, yeterli hassasiyetle incelenmeyen veya zemin etüdü iyi yapılmayan binaların depremde hasar gördüğünü göstermektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanımızın verdiği bilgiye göre, bu depremlerde yıkılan binaların %97’sinin 2000 yılı öncesi yapılmış yapılar olduğu anlaşılmıştır.

Başkan Sönmez Yaklaşık 50 bin kişinin vefat ettiği Kahramanmaraş’taki depremlerin ardından, ülke olarak deprem ile mücadeleye çok önem vermek zorunda olduklarını ifade ederek; depremde yıkılan, ağır hasar gören veya az hasarlı yapılarımızın nedenleri, mevcut yapı stokumuzun durumu, güvenli olup olmadığı, depremde ayakta kalan hasarsız yapılarımızda nelerin doğru yapıldığı, depreme dayanıklı, sağlıklı, güvenilir, sağlam yapılarımızın nasıl olması gerektiği, yaşadığımız bu ve buna benzer olabilecek depremlerde can kaybı yaşamayacağımız konutların nerede ve nasıl yapılması gerektiği soruları, gündemin en önemli maddeleridir. Deprem bölgesinde yapılacak yeni yapılar ile İstanbul ve çevresinde yaşanabilecek yeni bir deprem öncesi, tedbirlerimiz neler olmalıdır sorularına yanıt aranmalıdır. Depremle mücadele, deprem öncesi alınacak önlemlerden geçiyor bu sebeple, konunun öneminin farkında olmak, başta bizi, aile bireylerimizi ve dolaylı olarak toplumu konuyla ilgili harekete geçirmeyi sağlar; bu açıdan bireysel farkındalık çok önemlidir. Büyük çaplı depremlerden sonra özellikle ülkemizin bulunduğu konum itibariyle fay kuşaklarının üzerinde olmasından kaynaklı olarak deprem gerçeğiyle hareket edilmesi gerektiğini belirterek deprem bilincinin artması ve yapı denetim sistemlerinin daha etkin hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. “İlimizde ve Ülkemizde yapı stokları yenileniyor. Ama depreme dayanıksız on binlerce binamız var. Bunların hepsinin detaylı bir şekilde, bilimsel veriler ışığında elden geçirerek önleme planlarının yapılması gerekiyor" dedi.

Sönmez, 6 Şubat depremlerinin Türkiye’nin deprem ülkesi olduğu gerçeğini her defasında hatırlattığını belirterek Afet anında birlik beraberlik içerisinde bir toplum olduk. Bu sonuna kadar övünülecek bir özelliğimizdir.  Ama deprem ülkesiyiz tedbirimizi alabiliriz. Kentsel dönüşüm konusunda önemli adımlar atmalıyız. Görüyoruz ki; deprem şehirlerimizi modern çağa uyarlarken ihmal ettiğimiz konuları bir kez daha acı bir tecrübeyle gözler önüne serdi. Bu elim hadiseden ders almalı, herkes üzerine düşeni hakkıyla yerine getirmeli ve bir daha böyle bir felaketin yaşanmaması için gerçeklerle yüzleşmeliyiz. Ülkemizde yapılan afet yönetimi çalışmalarını genelde afetlerden sonraki “müdahale etme” ve yara sarma yani “iyileştirme” aşamalarına yöneltmiş olduğumuzu görürüz. Afet Yönetimini, sadece insanları enkaz altından kurtarmak, hastaneye yetiştirmek vb. benzeri müdahale çalışmalarını sevk ve idare etmek” olarak algılamış ve sadece afet yönetiminin iki evresini uygulamışız. Aslında afet yönetimi önceliği insanları tehlikelerden korumak ve mevcut riskleri afetler olmadan önce azaltmaya ve toplumun afetlere karşı direncini artırmaya yöneliktir. Amaç insanları nasıl enkaz altından kurtarırız?” değil; “insanlar nasıl enkaz altında kalmaz?” diye çalışmaktır. Allah muhafaza beklenen bir deprem gerçekleşirse klasik “kriz yönetimi” yöntemiyle vereceğimiz kayıplar çok büyük olacak ve özellikle İstanbul’daki depremin ortaya çıkardığı riskler yönetilemeyecektir.

Başkan Sönmez son olarak; şehirlerimizde depreme dayanıklı yapıların oluşturulması elzemdir, depreme dirençli şehirlerin yapılması için her türlü önlemin alınması ve düzenlemelerin yapılması gerekiyor, depremi önleyemeyiz ancak etkilerini azaltabileceklerini ifade ederek Mimar ve Mühendisler Grubu olarak deprem gerçeğiyle hareket etme noktasında her türlü teknik desteği vermeye hazırız. dedi.