Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve Bireysel Emeklilik Sistemi’nin (BES) kamusal emeklilik hakkı üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne araştırma önergesi sundu.

İrmez, verdiği önergede, emekliliğin piyasa odaklı bir finansal ürüne dönüştürüldüğünü belirterek, toplumun tamamını kapsayan, nitelikli ve kamusal bir güvence sisteminin yeniden inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Anayasa’nın 98’inci ve Meclis İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddelerine dayandırılan önergeyle, Meclis Araştırma Komisyonu kurulması talep edildi.

“Emeklilik Hakkı Zayıflatılıyor”

Önergenin gerekçesinde, emeklilik hakkının emekçilerin uzun yıllar süren mücadelesiyle kazanılmış temel bir sosyal hak olduğuna dikkat çekildi. Ancak son yıllarda çıkarılan yasal düzenlemelerle bu hakkın kamusal güvence alanından uzaklaştırıldığı ifade edildi.

Bireysel Emeklilik Sistemi’nin, 1980’li yıllarda geliştirilen neoliberal ekonomi politikalarının bir sonucu olduğu belirtilen gerekçede, sistemin emekliliği bir hak olmaktan çıkararak bireysel bir mali yük haline getirdiği savunuldu.

“Sosyal Devlet İlkesinden Uzaklaşılıyor”

Türkiye’de BES’in tarihsel sürecine de değinilen açıklamada, sistemin 2001 yılında yasalaştığı, 2003’te faaliyete geçtiği, 2013’te devlet katkısıyla güçlendirildiği ve OHAL döneminde zorunlu hale getirildiği hatırlatıldı. Bu sürecin, sosyal devlet anlayışından kademeli bir uzaklaşmayı temsil ettiği ifade edildi.

Ayrıca devlet katkı oranlarının artırılması veya düşürülmesi konusunda yürütmeye geniş yetkiler verilmesinin, demokratik denetimi zayıflattığı belirtildi.

“Vatandaş Tasarrufa Zorlanıyor”

İrmez, BES üzerinden yapılan tasarruf çağrılarının, mevcut emekli maaşlarının yetersizliğinin bir göstergesi olduğunu savundu. Vatandaşların ekonomik zorunluluklar nedeniyle sisteme yönlendirildiği ifade edilerek, birikimlerin sermaye için finansman kaynağı haline getirildiği öne sürüldü.

Gerekçede, emekliliğin piyasaya devredilecek bir finansal araç olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı.

Araştırma Komisyonu Talebi

Önergede, TES ve BES uygulamalarının toplum üzerindeki ekonomik ve sosyal etkilerinin kapsamlı biçimde incelenmesi gerektiği belirtildi. Sermayenin emekçiler üzerindeki etkisinin artırıldığına dikkat çekilen metinde, kamusal ve kapsayıcı bir sosyal güvenlik sisteminin yeniden tesis edilmesi çağrısı yapıldı.

Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, Meclis bünyesinde kurulacak bir araştırma komisyonunun, emeklilik sistemine ilişkin sorunların ortaya konulması açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.