Hayat bize çoğu zaman bağırarak konuşmaz. Onun dili sakindir; uyarıları kısık seslidir. Kapısı kapatılmayan bir oda, boşa akan bir su, gereksiz yere yanan bir ışık… İlk bakışta önemsiz gibi duran bu detaylar, aslında insanın iç dünyasının dışa yansıyan hâlidir. Çünkü insan, büyük imtihanlara küçük alışkanlıklarla hazırlanır. Rabbimiz bu hakikati, “Şüphesiz Allah zerre kadar haksızlık yapmaz” (Nisâ, 4/40) buyurarak hatırlatır. Zerre, ihmal edilmez; küçük, gözden çıkarılmaz.

Anne babaların dilinden düşmeyen uyarılar, çoğu zaman evlatların gönlünde bir yük gibi durur. Oysa o tekrarlar, karakterin tuğlalarıdır. Disiplin, bir baskı değil; insanı ayakta tutan bir iç dengedir. İsraf etmeme hassasiyeti, emanete riayet, boş ve anlamsız tüketime karşı duruş… Bunların her biri kulun Rabbiyle olan ilişkisinin hayata yansımış şeklidir. Nitekim Yüce Allah, “Yiyin, için fakat israf etmeyin” (A‘râf, 7/31) buyururken sadece sofrayı değil, hayatın tamamını kuşatan bir ölçü koyar.

İman, Hayata Dikkatle Bakabilmektir

İslâm, dikkatsizliği sevmez. Gafletle yapılan iş, bereket üretmez. Resûlullah (s.a.v), “Mümin, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir” buyurur (Buhârî). Emin olmak; başkasının malına, zamanına, mekânına ve hakkına karşı duyarlı olmayı gerektirir. Sahabe, bu bilinçle yetişti. Hz. Ebû Bekir (ra), halife olduğunda bile çarşıdaki terazilere göz kulak olmuş; adaletin küçük ayrıntılarda saklı olduğunu bizzat yaşayarak göstermiştir.

Disiplin, imanın ciddiyetidir. İmam Mâlik’in, “Bu ilim laubalilikle elde edilmez” sözü; sadece ilim için değil, hayatın tamamı için geçerlidir. Laubalilik; duyarsızlık doğurur, duyarsızlık ise çürümeyi beraberinde getirir. Bugün bireysel dağınıklığın, toplumsal çözülmeye dönüşmesinin sebebi budur.

Aile: Vicdanın İlk İnşa Edildiği Yer

Aile, insanın ilk terbiyesidir. Evde öğretilmeyen sorumluluk, sokakta öğrenilmez. Anne babanın ısrarı, aslında evladın geleceğine yazılmış bir duadır. Hz. Ali’nin (ra), “Edep, altından daha kıymetlidir” sözü; aile içi terbiyenin kalıcı etkisini özetler. Çocuk, evde gördüğünü taşır; dikkatli olmayı da, savrulmayı da.

Bugün iş ahlâkının zayıflamasından, kamu malının hoyratça tüketilmesinden, toplumda artan umursamazlıktan şikâyet ediyorsak; dönüp aileye bakmak zorundayız. Çünkü ferdi ıslah olmadan toplumsal diriliş olmaz.

Mazlum Coğrafyalar ve Sessizliğin Günahı

Ancak sorumluluk sadece kendi evimizin kapısına kadar değildir. Bugün ümmet coğrafyası, kanayan bir yara gibidir. Filistin’de çocuklar bombalar altında uyanırken, Doğu Türkistan’da anneler evlatsız, Arakan’da insanlar vatansız bırakılırken; duyarsızlık bir tercih değil, ağır bir vebaldir. Resûlullah (s.a.v), “Zulme rıza zulümdür” buyurarak (Taberânî) sessizliği de suçun bir parçası olarak tanımlar.

Mazlumun feryadına kulak tıkamak, kalbin ışığını kapatmaktır. Bugün ekranlardan izlediğimiz acılar, yarın hesabını vereceğimiz şahitliklerdir. İmkânı olanın maddi destek vermesi, sözü olanın konuşması, duası olanın secdeye kapanması; her birimizin gücü nispetinde bir sorumluluğudur. Çünkü Allah, “Size ne oluyor ki Allah yolunda ve ‘Rabbimiz! Bizi zalimlerin yurdundan çıkar’ diyen mazlumlar uğrunda mücadele etmiyorsunuz?” (Nisâ, 4/75) diye sorar.

Sonuç: Küçük İhmaller, Büyük Hesaplar

Hayat, büyük sloganlarla değil; küçük duruşlarla kazanılır. Kapattığımız bir ışık, durdurduğumuz bir israf, sahip çıktığımız bir mazlum; hepsi aynı terazide tartılacaktır. Anne babaların sesine kulak vermek, aslında vicdanın sesini duymaktır. Onlar hayattayken kıymet bilmek, yarın pişman olmamaktır.

Rabbimizden niyazımız şudur: Bizi duyarsızlığa alıştırma Ya Rab.

Küçük işlerde sadakati, büyük imtihanlarda sebatı nasip eyle.

Kalplerimizi mazlumların yüküne kapalı değil, onların acısıyla titreyen yürekler hâline getir. Âmin.

Ahmet YOLDAŞ

Türkiye Aile Meclisi Diyarbakır İl Başkanı