İran’da halkın rejime karşı sokaklara çıkması ve doğrudan lideri hedef alan sloganlar atması, sıradan bir protesto değildir. Bu, korku eşiğinin aşıldığını gösteren tarihsel bir kırılmadır. Baskıcı rejimler için asıl tehlike halkın artık susmamasıdır.

Tahran’a bir yıl önce bizzat gittim. Toplumu, gündelik hayatı, gençleri, kadınları, şehir yaşamını yerinde gözlemledim. İran halkının sosyal yaşamı ile rejimin dayattığı ideolojik yapı arasında derin ve onarılamaz bir kopukluk olduğunu kendi gözlerimle gördüm. Bu kopukluk, zamanla değil, mutlaka bir kırılmayla sonuçlanacağını 24.12.2024 tarihinde yazdığım yazıda da zaten belirtmiştim.

Bugün dünya toplumları iç içedir. Bilgi, kültür, yaşam tarzı ve beklentiler sınır tanımaz hale gelmiştir. Yapay zeka ve dijital devrimlerle birlikte bu süreç daha da hızlanmaktadr. Hiçbir rejim, kendi toplumunu dünyadan sonsuza kadar izole edemez.

Sosyal hayatla uyumlu olmayan hiçbir rejim, din ya da ideoloji uzun süre ayakta kalamaz. Kuzey Kore, İran, İsrail gibi katı ideolojik yapılar, sadece dış müdahalelerle değil, kendi toplumlarının iç dinamikleriyle de değişir. Bu ideolojik bir temenni değil, sosyolojik bir zorunluluktur. 

İran’daki mevcut tablo bize rejimin hala ayakta olduğunu, ancak meşruiyetini kaybettiğini gösteriyor. Meşruiyetini kaybeden hiçbir iktidar kalıcı değildir. İran’da mesele “değişim olacak mı?” sorusu değil, “ne zaman ve nasıl olacak?” sorusudur. Değişimin çok kanlı olacağı ise kesindir.

Dr. Özgür AYDIN