Bilal Daş

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Dicle Üniversitesi arasında geçen yıl imzalanan "Diyarbakır Kent Merkezi Toplu Taşıma Ağı Optimizasyonu" protokolü kapsamında yürütülen çalışmalarda sona yaklaşıldı. Bilimsel veriler ışığında hazırlanan proje kapsamında nihai rapor tamamlanma aşamasına gelirken, kentte toplu ulaşımın daha verimli ve sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Bağlar, Kayapınar, Sur, Yenişehir ile Oğlaklı yerleşkesini kapsayan çalışmada saha araştırmaları, yolcu sayımları, seyahat süreleri, veri analizleri ve modelleme çalışmaları gerçekleştirildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda belediye otobüsleri, özel halk otobüsleri ve dolmuşları kapsayan yeni bir ulaşım modeli oluşturuluyor.

"Üç farklı yapıyı tek sistemde buluşturacağız"

Projeyi Dicle Üniversitesi adına yürüten Ulaşım Anabilim Dalı Başkanı Dr. Beyhan İpekyüz, çalışmanın yalnızca güzergâh değişikliğinden ibaret olmadığını belirterek, amaçlarının kentte hizmet veren üç farklı toplu taşıma sistemini entegre etmek olduğunu söyledi.

İpekyüz, "Vatandaşın en kısa sürede, en konforlu şekilde ulaşım sağlayabileceği bilimsel ve veri temelli bir sistem oluşturmayı amaçlıyoruz. Belediye otobüsleri, özel halk otobüsleri ve dolmuşlar birbirini tamamlayan bir yapıya kavuşacak." dedi.

Deprem sonrası değişen kent yapısı dikkate alındı

2012 yılında hazırlanan Ulaşım Master Planı ile 2020 yılında yapılan revizyonların, 2023 depremleri sonrasında oluşan yeni yerleşim alanları nedeniyle güncel ihtiyaçları karşılamadığını ifade eden İpekyüz, özellikle Oğlaklı yerleşkesinin ulaşım planlamasında önemli bir değişken haline geldiğini vurguladı.

Araç sayısı arttı, yeni çözümler gerekiyor

Kentte özel araç sahipliğinin hızla arttığını belirten İpekyüz, artan nüfus ve yeni imar alanlarının ulaşım sistemine yeni yükler getirdiğini söyledi. Trafik sorununu tamamen ortadan kaldırmanın mümkün olmadığını dile getiren İpekyüz, doğru planlama sayesinde erişilebilirliğin artırılabileceğini ve seferlerin daha verimli hale getirilebileceğini kaydetti.

Akıllı kart ve GPS entegrasyonu geliyor

Hazırlanan model kapsamında özel halk otobüsleri ve dolmuşların belediye sistemiyle dijital olarak entegre edilmesi de planlanıyor. Akıllı kart uygulamaları ve GPS tabanlı takip sistemi sayesinde vatandaşların araçları mobil uygulamalar üzerinden anlık takip edebilmesi hedefleniyor.

Ekspres hatlarla yolculuk süreleri kısalacak

Projede mevcut güzergâhlara alternatif ekspres hatların oluşturulması da öneriliyor. Özellikle tüm araçların Dağkapı güzergâhını kullanmasının oluşturduğu yoğunluğun azaltılması ve sefer sürelerinin kısaltılması amaçlanıyor.

Mikro mobilite ve yayalaştırma önerisi

Dr. İpekyüz, sürdürülebilir ulaşım politikalarının önemine dikkat çekerek bisiklet yollarının kesintisiz hale getirilmesi, scooter kullanımının desteklenmesi ve kent genelinde yayalaştırma çalışmalarının artırılması gerektiğini ifade etti.

İlçelere özel ulaşım modeli

Hazırlanan raporda her ilçeye özgü ulaşım politikaları öneriliyor. Buna göre;

Sur (Dağkapı): Turizm ve yayalaştırma öncelikli ulaşım,

Kayapınar: Trafik akışını hızlandıracak düzenlemeler,

Bağlar: Dar sokaklara uygun esnek ulaşım çözümleri,

Yenişehir: Kamu kurumlarının mesai yoğunluğuna göre dinamik planlama öneriliyor.

Nihai rapor belediyeye sunulacak

Çalışmanın tamamlanmasının ardından hazırlanan kapsamlı rapor Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine teslim edilecek. Raporda acil, kısa, orta ve uzun vadeli ulaşım politikalarının yanı sıra dijitalleşme, akıllı durak sistemleri, engelli erişimi ve sürdürülebilir ulaşım önerileri de yer alacak.

Uzmanlar, uygulanacak yeni modelin kent içi toplu ulaşımın daha hızlı, planlı ve erişilebilir hale gelmesine önemli katkı sağlamasının beklendiğini ifade ediyor.