Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda söz alan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş, cezasızlık politikasının tarihsel ve güncel örnekler üzerinden sistematik bir devlet pratiğine dönüştüğünü ifade etti.

Konuşmasına “yitirdiklerinin anısıyla yaşama tutunanlar”ı selamlayarak başlayan Güneş, cezasızlığın yalnızca geçmişe ait bir olgu olmadığını, “her gün yeniden üretilen bir gerçeklik” olduğunu vurguladı.

“Cezasızlık politik bir tercihtir”

Güneş, Türkiye’de cezasızlık tartışmasının çoğu zaman yanlış bir zeminde ele alındığını belirterek, asıl meselenin “ceza keyfiyeti” olduğunu söyledi.

Güneş konuşmasında şu değerlendirmelere yer verdi:

“Ceza Kanunu ağır cezalarla doludur. Ancak mesele hukukun varlığı değil, iktidarın hukuku ne zaman uygulayıp ne zaman askıya aldığıdır. İktidar istediğinde hukuku bir aparat olarak kullanmakta, istemediğinde ise cezalandırmama yoluna gitmektedir.”

Cezasızlığın toplumun farklı kesimlerine yönelik bir yönetim biçimi olduğunu belirten Güneş, “kadına, çocuğa, engelliye, doğaya, Alevilere ve en çok da Kürtlere karşı işlenen suçlarda” bu politikanın belirginleştiğini ifade etti.

“Faillere verilen mesaj: ‘Arkanızdayız’”

Cezasızlığın yalnızca hukuki bir eksiklik değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj taşıdığını dile getiren Güneş, bunun “faillere verilen açık bir koruma mesajı” olduğunu söyledi.

Dargeçit ve 6-8 Ekim Kobanî Protestoları

Güneş, 6-8 Ekim 2014 Kobani protestoları sırasında Mardin’in Dargeçit ilçesinde yaşanan ve Bilal Gezer ile Sinan Toprak’ın hayatını kaybettiği olaya dikkat çekti.

Dosyanın yıllar boyunca ilerletilmediğini belirten Güneş, “delillerin karartıldığını, faillerin bağlantılarının araştırılmadığını ve soruşturmanın etkisiz bırakıldığını” ifade etti.

Süreç sonunda faillerin beraat ettiğini söyleyen Güneş, bunun cezasızlık politikasının güncel bir örneği olduğunu dile getirdi.

“Mehmet Uytun’un katiline yıllarca dava açılmadı!”

Güneş, 2009 yılında Cizre’de annesinin kucağındayken gaz kapsülüyle vurularak hayatını kaybeden 18 aylık Mehmet Uytun’u da örnek gösterdi.

Olayın üzerinden yıllar geçmesine rağmen davanın açılmadığını belirten Güneş,  açılan davanın da sürüncemede bırakıldığını daha sonra failin beraat ettirildiğini söyledi.

“Verilen emirle hareket ettim” ifadesine atıf yapan Güneş, sorumluluğun bireyselleştirilmek yerine sistem tarafından örtüldüğünü ifade etti.

“Mazıdağı ve Çınar’daki yangında da aynı tablo”

Güneş, 2024 yılında Mazıdağı ve Çınar’da 15 yurttaşın yaşamını yitirdiği yangına da değindi.

DEDAŞ’ın sorumluluğuna ilişkin iddiaların bulunduğunu belirten Güneş, aradan geçen iki yıla rağmen bir iddianame hazırlanmadığını, soruşturmanın ilerlemediğini söyledi.

“Bir katliam var ama şüpheli yok” sözleriyle yargı sürecindeki tıkanmayı eleştiren Güneş, bunun “tercihli bir görmezden gelme hali” olduğunu ifade etti.

“Bu hafıza unutmayacak”

Konuşmasının sonunda tarihsel hafızaya vurgu yapan Güneş, Türkiye’de yaşanan ağır insan hakları ihlallerinin unutulmadığını belirtti.

Dersim, Madımak, Roboski, Zilan, Vartinis, Hrant Dink, Savaş Buldan ve Tahir Elçi dosyalarını hatırlatan Güneş, “hiçbirinin unutulmayacağını ve yüzleşme olmadan adaletin sağlanamayacağını” söyledi.