finans haberleri
Bugun...



ARAŞTIRMACI YAZAR ABAKAY: Diyarbakır'a Sanal Ortamda Iftira Eksik Değil. Övenler Neyi Övüyor?

Bu haftanın önemli gündem maddesi Diyarbakır'ı ön plânda gösteren bir paylaşım. Sanal ortamda herkes paylaşıyor. Bu liste, aynı zamanda kimi resmî kurumun ve de yazarın kitapları arasında yer alır.

facebook-paylas
Tarih: 16-08-2022 00:25

 ARAŞTIRMACI YAZAR ABAKAY: Diyarbakır'a Sanal Ortamda Iftira Eksik Değil. Övenler Neyi Övüyor?

Bu listede Diyarbakır o denli övülüyor ki şaşırmamak elde değil. Usta bir kalemin elinden çıktığı belli olan listede saklanmış kimi maddeler yer alıyor.

Konuyu Şehir Araştırmaları Merkezi Kurucusu ve Gazetemiz Yazarı Mehmet Ali Abakay ile masaya yatırdık.

İlgiyle okuyacağınızı umduğumuz söyleşiyi okurlarımızla paylaşıyoruz.

M.Zeki Özer: Bir çok kez önemli tespitleriniz, gazete manşetlerine taşındı. Gazetemizde bu manşetler ilgiyle okundu. Biliyoruz, her hafta bir konuda sadece gazetemizde bunu ele alıyor ve açıklıyorsunuz. Bu liste nedir?

M.Ali Abakay: Daha önce şehirlerin gezi rehberlerinde " Bunları görmeden, buraları gezmeden,  bunları  almadan gelme!." Başlıklı bölümler vardı.

KTB Gezi Rehberlerinde ve kimi yerel yönetimlerin gezi kitapları ile yerel yazarların çalışmalarında yer alır, belirttiğimiz.

Siz Diyarbakır'a gelmişseniz Hasan Paşa Hanı'nı göreceksiniz, Surlara çıkacaksınız, Ciğer yiyeceksiniz, peynir ve kadayıf alacaksınız, gibi.

Yerli ve yabancı turistin ticareti canlandırma açısından şehri kalkındırma amaçlı güzel uyarılar. Her ne kadar biz turizmden önce kültüre değeri ilk plânda savunuyorsak.

Nereden temin edilmişse ve kim ya da kimlerce hazırlanmışsa " Bunları Biliyor musunuz?" şeklinde bir liste de kitapların kapakları arasına girdi, bırakıldı.

Bu listeyi yıldızla sıralayalar, rakam kullanmamış.

Listede verilmek istenen kimi mesajlar var, üzerinde iyi düşünülürse.

Düşünülmeden okunursa şehri öven, şehre değer kattığına inanılan bu listeyi gören, sanal ortamda paylaştıkça sevap kazanacağını umar duruma geldi.

Bu söyleşimizi malûm liste üzerine düşündük.

Sanal ortamda kimin ne paylaşacağına kimsenin sınır bırakması söz konusu değil.

Bu ortamda bilenin de bilmeyenin de konuştuğu ortada. İlgi alanımız şehir olduğu için, araştırmalar ışığında, kaynakları başvuru bilerek kimi zaman bilinmeyenlere kapı aralamaya çaba harcıyoruz.

 

 

- Listeyi maddelerle sıralar isek.. Başlığı da " Diyarbekir Neden Değerli?"

- Sanal ortamdaki ilk yıldızlı maddeler:

★ Mekke'nin fethedilmesinin üzerinden henüz 9 yıl geçmişti. Halife Hz. Ömer'in (ra) görev verdiği komutan İyaz bin Ganem ve Halid bin Velid, 8 bin kişilik İslam ordusu ile Kuzey Mezopotamya'ya doğru ilerliyordu.

★ Ordunun içerisinde sahabelerden oluşan bin kişilik bir kuvvet bulunuyordu. Diyarbakır Kalesi önüne gelinmişti.

★ Bizans İmparatoru Heraklius yönetimindeki bölgede kuşatma beş ay sürdü. İyaz bin Ganem, Mardinkapı'yı; Said bin Zeyd, Urfa Kapı'yı; Muaz bin Cebel, Dağ Kapı'yı; Halid bin Velid, Yenikapı'yı tutmuştu.

★ Halid bin Velid, sur dibinde gizli su deliğini bulmuş ve bunu genişleterek içeri girebileceğini keşfetmişti. Şehre menfezden ilk giren Halid bin Velid oldu. Beraberinde otuz kadar sahabe daha şehre girmeyi başardı.

★ Komutan Halid'in adamlarından on kişi kilitlerini ve zincirlerini kırıp kapıyı açtı. Böylece Amid şehri yani Diyarbakır 639'da fethedilmiş oldu.

Kişiye coşku veren ifadeler. Biraz inancı ve şehir milliyetçiliğini allandırıp pullandıran cümleler. Âdeta Yeşilçamın dinî ve millî dili.

Sonrasındaki yıldızlı maddelerde ihtilaf olmasına rağmen öyle halkın kabul ettiği bilgiler var:

 

★ Fetih sırasında Peygamberimiz'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) arkadaşları olan 27 sahabe bir bölgede, 13 sahabe ise surların farklı bir yerinde şehit oldu. Yaralanan Sultan Sasa'nın da 6 ay sonra şehit olmasıyla birlikte bölgeye toplam 41 sahabe defnedildi.

 

★ Diyarbakır'da 30 sahabe mezarının kesin olarak yerleri biliniyor. Ancak daha sonra şehirde kalan ve soylarını devam ettirenlerle birlikte toplam 541 sahabe ve tâbiînin kabrinin bulunduğu belirtiliyor.

 

- Bunca Sahabî medfun mu, şehirde?

 

- Aslı bir başka şehre gönderilmiş bir şiirde geçen isimler var. Burada defnedilen sahabe isimleri zikredilir.

 

 

İlçelerde de Sahabî türbesi olarak geçen yerler ve mezarlar vardır. Kesin bir sayı veremesek de 800 Civarı sahabenin gelişi söz konusu.

 

- Listeye devam ediyoruz. Ilginçlikler başlıyor, değil mi?

 

- Doğrudur, ruhu okşayıcı ifadelerin dozu artıyor, ustalıkla.

 

Bilinmesi lazım gelir ki Antakya önceden alınmış, Rûha (Urfa) bunu takip etmiş. Yani Anadolu sınırları içinde Diyarbakır, Müslümanlarca alınan üçüncü şehir. Fakat listede ilk sırada:

 

★ Anadolu da İslamiyetle tanışan ilk şehir Diyarbakır'dır.

 

Yetmemiş, adeta şehir hakkında fazla bilgisi olmayan biri, yaklaşık on yıl önce bir hesaplama hatası yapmış.  2012 yılı metnin kaleme alınış senesi kabul edilirse  639 çıkarılırsa sonuç 1373 olur.

 

Listede 124 yıl neden fazla olsun?

 

Vatandaş, coşkuya getirilirse bu matematik hesabını yapmaz. Hele konu ezan olunca kim hesabını yapar?

 

Madde aynen bu şekilde;

 

★ Diyarbakır'da tam ''1467'' yıldır ezan okunuyor.

 

- İlginç bir saptama, yerinde bir tespit. Diğer maddelerde bu coşku ve heyecan dozu artıyor mu?

 

- Metni kaleme alanlar, kendilerine verilen siparişi ambalajı albenili hazırlamıştır, bundan eminiz.

 

"Mezopotamya" Olarak batının  ifade ettiği topraklar, şu şekilde cilalanıyor:

 

★ Anadolu'nun ve Mezopotamya'nın kalbi durumunda olan Diyarbakır, dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri. Ve tarihinin 10.000 yıldan fazla olduğu düşünülüyor.

 

Kronolojinin dışına çıkıldığı açık biçimde ortada. Akıllı olan biri öncelikle bunu yazardı.

 

Bir bakıyoruz, Diyarbekir Fethi tekrar gündeme gelir:

 

★ Hz.Halid Bin Velid'in oğlu Hz.Süleyman'ın kabri de Diyarbakır şehrindedir.

 

Ditarbakır'da Halid bin Velidin oğlunun şehit düştüğü bir muamma. Hâlid bin Velid, Şam Beldesinde taundan vefat etmiş. İsmi Süleyman mı Abdullah mı? Oğlu evlatlık mı?

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne konu için bakılabilir.

 

Baba, Şam'a, Dımeşk'e gitmişse oğlu da yanında olmaz mı?

 

Yani bu Süleyman ismi zamanla uydurulmuş gibi bir intiba uyandırıyor... Defnedilenler içinde bu Suleyman'nın olduğu meçhûl...

 

Metni kaleme alanlar, rivayetten yola çıkıp bir sayı ortaya atıyor. Mekân ise Eğil. Eğil'de o kadar peygamber kabri yok, makamlar olsa bile.

 

Metin şu şekilde:

 

★ Kentte 6 peygamberin kabri, 3 peygamberin ise makamının bulunduğu ifade ediliyor. Sahabe kabirlerinin sayısı bakımından Mekke ve Medine'den sonra üçüncü sırada yer alır, Diyarbakır.

 

İyi de hoş da sekiz yüz, bin Sahabî gelmişse Diyarbakır'a, bunların tümü savaşta ölmemiş.

 

İç Kale çarpişmalarında kale içi muhafızların sayısı en iyi, seçkin olanlardan iki yüz kişi olsun.

 

Çarpışmalarda Sahabî sayısı 27 ise toplamda ölenlerin sayısı 250, bilemediniz 300 olur. Kalkıp bin Sahabî ve beraberinde gelenlerin çoğunu öldürürseniz, mantık iflas etmez mi?

 

Silvan alınırken hiç savaş olmamıştır. Baktığınızda şehit sahabe kabirlerine rastlarsınız.

 

Bu bizim tespitlerimiz. Üzerinde durulması lazım.

 

Onun için bu tür paylaşımlara dikkât edilmesi gerekiyor.

 

 

- Başka maddeler var mıdır, ilginç olanlardan başlasanız?

 

- Sırasıyla gidiyoruz, M. Zeki Bey. Bu madde yine kronoloji, tarihî seyir içinde yanlış:

 

★ Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki ''Çayönü'' höyüğünün milattan 8.200 yıl önceye dayandığı kesinleşmiştir. Yani günümüzden yaklaşık olarak 10.200 yıl eski !

 

Biz, bu metne bakınca listenin 2000'de kaleme alındığını anlıyoruz. Çünkü matematik hesabı bunu veriyor.

 

- Peygamber duası almış şehir ifadesi doğru mu?

 

- Miraç konusuna ister istemez giriyoruz. Hz. Peygamber'in Miraç Hadisesi doğrudur da şehrin bu hadise içinde yeri ve konumu nedir?

 

Gidilen yer manevî olarak Kudüs, Kuds-î Şerif. Göğe yükselmiş midir? Burak ile o anda cihanı mı, seyre dalmıştır?

 

Burada büyük bir ıftira söz konusu. O, elbette son Peygamberdir, amenna ve saddakna.

 

Kalkıp kalenin büyüklüğünü ve önemini ifade için, Hz. Peygamber ve Miraç Hadisesi bu kirli düşünceye malzeme yapılamaz.

 

Aynı şekilde Iki peygamber duasına mazhar olduğu söylenilir, şehrin:

 

★ Peygamber Efendimiz ve Hz.Yunus Peygamber Diyarbakır için dua etmişlerdir.

 

Bildiğimiz üzere Dinlerarası Diyalog vardı. Diyarbakır üzerinde oynanan oyun bu yolla maya tutmayınca Urfa işin merkezine alındı.

 

Tahminimiz, bu liste belirttiğimiz kişilerce kaleme alınmış, öyle görünüyor. Çünkü sonraki maddelerde belirginlik söz konusu.

 

Bu listede Hristiyanliktan bahsedilmiyor. Farklı bir liste de söz konusu. Obur listede Çarmıhın bir parçasının Meryem Ana Kilisesi'nde bulunduğu ifade ediliyor, Diyarbakır Suryanilerinin Aramîce âyin yaptığı, Aramîce'nin Hz. Isa Aleyhi's-selamın konuştuğu dil olduğu belirtiliyor. Bu açıklamalar listede yer almıyor.

 

Tekrar kronolojik bir hata.

 

Defnedilen yerin üstü kapatılıyor , oda biçiminde ve saygıdan dolayı üstünde bir şey yok.

 

Günümüzde çok katlı mezar örneğini Diyarbakır'da görüyoruz. Müslüman toprağa defnedilmesi gerekirken, burada sahabeler bir bodrum katına hapsedilmiş ve üst tarafta paşalarla yakınları, kalbur üstü kişilerin mezarları var. Bu nasıl bir saygıdır?

 

Listenin bu maddesini hazırlayan mekânı görmemiş, duyumlarla maddeyi yazmıştır.

 

Sahabiler Cami bahçesi yok, avlu desen 27 kabre yetmiyor.

 

Mevcut kabirler için efsane uyduran uydurana.

 

Buraya geçiş yolunun olmadığını söyleyenler var.el- Insaf. Aşağıdan yukarıya yükselen duvarlar nasıl yapılmış. Bir yazımızda iç kısmın görülmesi ve aydınlatılması için iki ya da üç pencere açılması gerektiğini belirttik. Bu pencerelerin kırılmaz camlarla yapılmasını söyledik. Konuya fazla da girmeyeceğiz, yapılmadı, kaale alınmadı, söylenen:

 

★ Hz. Süleyman camii dünyada bahçesinde 27 sahabe bulunduran tek camiidir.

 

Bu Robot meselesi için bir şey demeyeceğim, güncel bir konu. Yalnız ilk robot değil, robotlar olmalı:

 

★ Dünyada ilk robot el Cezeri tarafından Diyarbakırda yapılmıştır.

 

- Şimdi söyleşinin can alıcı noktasına mı geldik?

 

- Doğrudur. Listede İncil faslı yok, Tevrat var. Âdeta Tevrat tahrif edilmemiş gibi.

 

Sorulsa, araştırılsa ceylan derisine yazılı o kadar Tevrat var ki!..

 

Şehre dair coşkulu anlatım, burada rotayı belli noktaya çeviriyor: Yahudîlik.

 

Tarihte burada yaşamış, Yahudîler, inkâr olunmaz:

 

★ Dünyada ceylan derisine elle yazılan tek tevrat Diyarbakırda bulunmaktadır.

 

Bu gizli maddenin üzerinde fazlaca durmayan hemen Kabe örtüsü ile karşılaşır.

 

Şehre verilen önem ve okuyana adrenalin pompalanır, bir şekilde:

 

★ Kabe nin ilk ipek örtüsü Diyarbakır da Hasanpaşa hanında dokunmuştur.

 

Böylelikle ilk mesaj verilmiş olur. Şehir, Yahudî için önemlidir." Cuhud" dediğimiz Yahudîler için yeni bir madde, listenin sonlarına doğru gelir.

 

Çoşku ve adrenalin surlarla devam ettirilir:

 

★ Diyarbakır surları yükseklik bakımından dünyada birinci, uzunluk bakımından ise Çin Seddin'den sonra ikinci sıradadır.

 

Herkes bilir ki bu kaledir, burçlar surlar arasında kilit noktalardır.

 

Diyarbekir Kalesi denilmesi lazımken aynı hata, AB Projesinde " Diyarbakır Surları" beraberinde ismi yanlış yazılan Esfel Bahçeleri ...

 

Arz-ı Mevud'a şu maddeyle geçilir:

 

★ Yahudi inancına göre Kudüs ten sonra ikinci kutsal kent ''Kalne şehri'' yani Diyarbakır'dır.

 

 

Hatta bir dönem Hz. Peygamberin hayatını Diyarbakır ile iç içe anlatan bir kitap yayınlanır, E... O... imzalı bir yazar  tarafından. Bu kitap da yerel yönetim tarafından şehre külturel hizmet olarak yayınlanır.  Orada " Allah Baba" ifadesi geçer, kitapta açıkça  Diyarbakır'ın tahrif edilen bir kitapta yer aldığı dile getirilir.

 

Coşku ve duyguları okşama tekrar fasıldır, listede. Dönüş bu keskin cümle sonrası Ulu Camiî ile sağlanır:

 

★ İslam aleminin 5. Harem-i Şerifi Diyarbakır'dadır.

 

- En son madde?

- Elbette onunla bağlayalım, sözü. Bu ifade Mevlâna Halid Bağdadî'nin Hz. Süleyman olarak adlandırılan camii içinde namaz kılmak için girişinde söylendiği bilinir. Cami içinde sahabîlerden yer bulamayan Mevlana Halid, camiden çıkar.

Bakıyoruz ki kulaktan duyma bu sözler, şehrin tümüne mal edilmiş.

- Söyleşi için teşekkür ederiz.

- Bu tespitler bir fayda vermişse şehir için, biz kimi yanlışları düzeltme adına seviniriz. İlk etapta belirttiğimiz hususlara itiraz sesleri çıksa da varılan doğru sonuçlar bu. Var olunuz.

★ Müritleriyle birlikte Diyarbakır'a gelen İslam aleminin en büyük alimlerinden Mevlana Halit, Diyarbakır da attığı her adımın bir sahabe mezarına denk geldiğini söylemiştir.




Bu haber 1813 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Diyarbakır Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI YUKARI