Bugun...


Tar?k Ziya Gücüm

facebook-paylas
12 Eylül Darbesinin Retrospektif gerçekli?i
Tarih: 20-09-2021 00:02:00 Güncelleme: 20-09-2021 00:02:00


12 Eylül askeri darbesinin üzerinden 41 y?l geçti.Türkiye yak?n tarihinin en önemli ve k?r?lgan dönüm noktalar?ndan biri.Özellikle Retrospektif bir de?erlendirme yap?ld???nda içinde ya?ad???m?z politik ve ekonomik atmosferde 12 Eylül ün izlerinin halen büyük ölçüde Lokal de olsa görüldü?ünü söyleyebiliriz.

Hedef 12 Eylül öncesinin Türkiye’sini tamamen ortadan kald?rmak veya Politikle?mi?,  mobilize olmu? kitleleri pasifize etmek olsa da darbeci kadrolar?n as?l hedefi Ya?am?n tüm alanlar?na müdahale ederek yeni bir toplum mühendisli?i projesini hayata geçirmekti.

Dolay?s?yla 1980 sonbahar?nda darbeyi gerçekle?tiren kadro, darbe ?artlar?n?n olgunla?mas?n? bekleyecekti hatta beklemekten öte olgunla?t?racakt?.

Darbenin d?? ba?lant?lar? ise yine haz?rl?k dönemi konusunda net fikir verecekti.

Her seferinde farkl? gerekçelere dayand?r?lan darbelerin ço?unlu?unun ortak yan? ABD deste?i ile gerçekle?tirilmi? olmalar?d?r.

Afganistan ve ?ran'da sorun ya?ayan ABD ve NATO'nun Türkiye'yi de kaybetmekten korktu?u ve darbeye her türlü deste?i verdi?i biliniyor. Dönemin ABD Ba?kan? Carter'a Ankara'daki Amerikan diplomatik kaynaklar?ndan geçilen "Bizim çocuklar ba?ard?" cümlesi Kenan Evren ve arkada?lar?ndan böyle bir darbenin dört gözle beklendi?inin bir kan?t? niteli?indeydi.

Öyleki,12 Eylül rejimi yaln?zca siyaseti ve ekonomiyi tanzim etme ile s?n?rl? kalmayacak, entelektüel alan? da ku?atacakt?.

Darbeciler, Türkiye’nin kültür ya?am?na müdahale etmeyi toplum mühendisli?i projelerinin asli bir parças? olarak görecek ve anti-entelektüelizmi ile hem sa??n hem de solun dü?ün ve kültür alanlar?ndaki hegemonyas?n? k?rmay? hedef alacakt?.

12 Eylül’e uyand???m?zda ülke tarihinin en kanl? askeri darbesi gerçekle?tirildi. Darbeyi gerçekle?tiren generaller taraf?ndan 12 Eylül 1980 ile 6 Aral?k 1983 tarihleri aras?nda yap?lan uygulamalar demokrasi ve insan haklar? aç?s?ndan kara bir lekedir.

Gerçi 12 Eylül Darbesi'nin bu ülkenin ruhunda ve vicdanlar?nda nas?l derin yaralar açt???n? rakamlarla anlatmak mümkün de?ildir. Bu verilerle Darbe mant???n?n do?ru anla??lmas? ve Türkiye’nin yar?nlar? için demokrasi, insan haklar?, özgürlükler ve tabii ki adalet aç?s?ndan büyük önem ta??maktad?r.

12 Eylül sabah?ndan hemen sonra;

•          650 bin ki?i gözalt?na al?nd? ve 90 güne varan gözalt? sürelerinde a??r i?kence gördü,

•          1 milyon 683 bin ki?i, etnik kökenine veya dü?üncesine göre fi?lendi,

•          Aç?lan 210 bin davada 230 bin ki?i S?k?yönetim Mahkemeleri’nde yarg?land?,

•          7 bin ki?i için idam cezas? istendi, 517 ki?iye idam cezas? verildi,

•          124 ki?inin idam cezas? Askeri Yarg?tay taraf?ndan onayland?,

•          Haklar?nda idam cezas? verilenlerden 50’si as?ld?

•          ?damlar? istenen 259 ki?inin dosyas? Meclis’e gönderildi,

•          500 ki?i Türk Ceza Kanunu’nun 141, 142 ve 163. maddelerinden yarg?land?,

•          404 ki?i “örgüt üyesi olmak” suçlamalar?ndan yarg?land?,

•          388 bin ki?iye pasaport verilmedi,

•          30 bin ki?i “sak?ncal?” oldu?u için i?ten at?ld?,

•          525 kamu görevlisi hakk?nda soru?turma aç?ld?,

•          14 bin ki?i vatanda?l?ktan ç?kar?ld?,

•          30 bin ki?i “mülteci” olarak yurtd???na gitti,

•          366 ki?i “ku?kulu bir ?ekilde” öldü,

•          Cezaevlerinde toplam 299 ki?i ya?am?n? yitirdi,

•          171 ki?inin “i?kenceden öldü?ü” belgelendi,

•          144 ki?i ku?kulu bir ?ekilde öldü,

•          14 ki?i açl?k grevinde öldü,

•          16 ki?i “kaçarken” vuruldu,

•          95 ki?i “çat??mada” öldü,

•          73 ki?iye “do?al ölüm raporu” verildi,

•          43 ki?inin “intihar etti?i” bildirildi,

•          937 film “sak?ncal?” bulundu?u için yasakland?,

•          23 bin 677 derne?in faaliyeti durduruldu,

•          Siyasi partiler ve sendikalar kapat?ld?, çok say?da siyasetçi gerekçesiz gözalt?nda tutuldu ve tutukland?. Cunta generalleri dünyan?n en zengin askerleri listesine girdi.

•          3 bin 854 ö?retmen, üniversitede görevli 120 ö?retim üyesi ve 47 hâkimin i?ine son verildi,

•          400 gazeteci için toplam 4 bin y?l hapis cezas? istendi,

•          Gazetecilere 3 bin 315 y?l 6 ay hapis cezas? verildi,

•          31 gazeteci cezaevine girdi,

•          300 gazeteci sald?r?ya u?rad?,

•          3 gazeteci silahla öldürüldü,

•          Gazeteler 300 gün yay?n yapamad?,

•          13 büyük gazete için 303 dava aç?ld?,

•          39 ton gazete ve dergi imha edildi,

•          Yüzbinlerce yay?na el konuldu ve imha edildi.

Dikkat çekici detay,Bu suçlardan önemli bir k?sm? insanl??a kar?? i?lenmi? suçlar kategorisindedir.

Demokrasinin, insan haklar?n?n hiçe say?ld??? 12 Eylül, demokrasimizin kara bir lekesi olarak tarihe geçti.

12 Eylül darbesini gerçekle?tirenler, devletin Restorasyonu olarak güvenlik kavram?n? merkeze alarak, derin Nato’nunmilitarist yorumlar?na sahip ç?kan bir dönü?üm operasyonuna giri?tiler.

Buradaki hedef, toplumun kendi iç dinamikleriyle gerçekle?ecek demokratikle?me arzusuna set çekmek ve militarist bir bak??la modernle?me sürecinin tüm aktörlerini yok etmek, yok edemediklerini dönü?türmek sureti ile 28 ?ubat ve 15 Temmuzda da deneyecekleri gibi ülkenin gelece?ini bir yerlere ipotek etmekti.

Vesselam.

 

 



Bu yazı 7943 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VÄ°DEOLAR
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKÄ°TLERÄ°
HABER ARA
YUKARI