Dinimiz İslam’ın bilgiye, eğitime ve öğretime verdiği değer; kurtuluş reçetemiz olan Kur’an’daki ayetlerde şu ayetlerde geçmektedir:
“Yaratan Rabb ’inin adıyla oku!” (Alak:1) Bu ayette geçen Rabb adı dikkatimizi önemli bir noktaya çekmektedir. Çünkü Rabb, terbiye eden, eğiten demektir! Seni yaratan, çeşitli özellik ve yeteneklerle donatan, eğiten, terbiye edenin adını anarak okumaya başla! Buradaki okumak, salt bir okuma değil; evreni anlamaya, kavramaya çalışmak demektir! Allah’ın varlığını ve birliğini tanıyıp onun görevlendirdiği elçiler ve kitapların yol göstericiliğinde yaşamaya çalışmak; canlı ve cansız varlıkları tanımak, evrendeki nimetlerin, iyiliklerin, güzelliklerin değerini bilmek ve Allah’ın rahmetini düşünerek yaratılmışlara saygılı olmak, yarattıklarını sevmek, acımak, kısaca evreni ve içindekilerin yaratılış amaçlarını öğrenip ona göre yaşamaya çalışmak demektir!
“De ki, hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu!” (39-9)
“....Kulları içinden ancak âlimler, Allah’tan (gereğince) korkar. Şüphesiz Allah, daima üstündür, çok bağışlayandır.” (35/28) Yani Allah’ın emir ve yasaklarından ötürü sorumluluk duyanlar ve kendilerine çeki düzen verenler; ancak bilginlerdir!
Şimdi de okumanın, öğrenmenin ve öğretmenin, eğitim ve öğretimin önemini anlatan söz ve davranışlara örnek verelim:
“Bana bir harf öğretenin kölesi olurum!” sözü İslam toplumunda bilinen ünlü bir sözdür. İslam’ın bilgiye ve eğitim- öğretime değer verdiğini belirten bu söz; eğitim ve öğretimin değerini bilen değerli bir zat olan Hz. Ali’ye (R.A.) ait bir sözdür!
İslam’ın, okuma, öğrenme ve eğitime önem ve değer verdiğini Bedir Savaşı sonunda esirlerin her birinin 10 Müslüman’a okuma öğretmek koşuluyla serbest bırakılması olayında da görüyoruz!
Okumayı öğretmek ya da öğrenmek; sonrasında yapılacak olan eğitimin vazgeçilmezidir. Eğitimin yolu okumadan geçer. Onun için eğitimin yapıldığı yere okul (oku-l) yani okumak fiiliyle ilgili bir isim verilmiştir. Yine eğitim verene de öğretmen (öğret-men) denmiştir. Bu isim de öğretmek fiilinden türemiştir. Oysa okul da öğretmen de eğitim içindir. Yani aslolan eğitimdir! Toplumların eğitimine bu denli önem verilmesinin nedeni günümüzde açıkça ortaya çıkmıştır. İnsanın insanî özellerini koruması ve yaşadığı sürece insanlara yararlı olması; hiç olmazsa zararlı olmaması için önce ailede temel eğitim verilmeli; iyi bir aile terbiyesi ile yetiştirilmelidir! Allah’a karşı sorumluluk, helal-haram, doğru-yanlış; dünyada ve ahirette hesap verme bilinci verilmelidir!
Çocuğun eğitiminde çevre ve arkadaşa da dikkat edilmelidir. Çevre ve arkadaş çocuğun eğitiminde önemli etkenlerdir. Okulda verilecek eğitim; bu eğitimlerin tamamlayıcısıdır. Aile eğitimi, sağlıklı değilse; çevre ve okul eğitimi de sağlıklı olmaz! Çürük temelin üzerine yapılan bina sağlam olmaz! Bu nedenle ilk eğitim ailede anne babanın denetiminde sağlıklı bir biçimde verilmelidir. Aile, çocuğun hangi sitelere girdiğini, kimlerle arkadaşlık ettiğini, akşam saat kaçta eve geldiğini kontrol etmelidir.
Allah, çocuklarımızı terbiye etmemiz konusunda bize yardım etsin!