Şeffaflık, Cevaplarla Güçlenir

 

İki haftadır bu köşede Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine sorular soruyoruz.

 

İlk yazıda daha çok sokağa baktık. Ulaşımı, temizliği, kaldırımları, altyapıyı, şantiye güvenliğini ve vatandaşın günlük hayatında karşılaştığı belediye hizmetlerini konuştuk.

 

İkinci yazıda biraz daha işin mutfağına girdik. Bütçeyi, ihaleleri, belediye şirketlerini ve kamu kaynaklarının kullanımını sorduk.

 

Bu hafta da kaldığımız yerden devam edelim.

 

Ama bu defa başka bir pencereden bakalım.

 

Personelden sosyal yardımlara, belediyenin taşınmazlarından denetimlere kadar vatandaşın her gün karşısına çıkmayan ama aslında belediyenin nasıl yönetildiğini anlamak açısından önemli olan bazı konular var.

 

Benim meselem çok basit:

 

Ortada kamu kaynağı varsa vatandaşın soru sorması kadar doğal ne olabilir?

 

Aynı şekilde belediyenin yaptığı doğru işleri, aldığı kararları ve elindeki verileri kamuoyuyla paylaşması da son derece doğal olmalı.

 

Burada bir noktanın altını özellikle çizmek istiyorum.

 

Soru sormak, suçlamak değildir.

 

Bir usulsüzlük olduğunu söylemiyoruz. Kimse hakkında peşin hüküm vermiyoruz. Bilmediğimiz bir konu varsa soruyor, cevabını öğrenmek istiyoruz.

 

Yanlış bildiğimiz bir şey varsa da doğrusunun açıklanmasından ancak memnuniyet duyarız.

 

Çünkü mesele kişiler değil, Diyarbakır'dır.

 

O halde bu haftanın sorularına geçelim.

 

1. Son bir yıl içerisinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşlarında kaç kişi işe alındı? Bu alımlarda hangi kriterler uygulandı?

 

2. Personel alımlarında liyakat, mesleki yeterlilik ve fırsat eşitliği konusunda uygulanan kriterlerin açık bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması mümkün mü?

 

3. Belediyenin personel giderleri toplam bütçenin ne kadarını oluşturuyor? Bu oran son birkaç yılda nasıl değişti?

 

4. Büyükşehir Belediyesinin sosyal yardımlarından bir yılda kaç kişi veya hane yararlanıyor? Yardım alacak vatandaşlar hangi kriterlere göre belirleniyor?

 

5. Sosyal yardım başvurusu kabul veya reddedildiğinde vatandaşa bunun gerekçesi açıklanıyor mu? Kabul ve ret kararlarında hangi ölçütler esas alınıyor?

 

6. Sosyal yardımların gerçekten belirlenen ihtiyaç sahiplerine ulaşıp ulaşmadığı nasıl takip ve denetim altında tutuluyor?

 

7. Büyükşehir Belediyesine ait kaç taşınmaz kirada, kaçı tahsisli, kaçı belediye hizmetlerinde kullanılıyor, kaçı boş durumda? Kiradaki belediye taşınmazlarından yılda ne kadar gelir elde ediliyor?

 

8. Belediye hizmetlerinde yapılan denetimlerde bir eksiklik veya mevzuata aykırılık tespit edildiğinde nasıl bir işlem yapılıyor? Sonrasında bu eksikliğin giderilip giderilmediği takip ediliyor mu?

 

9. İç ve dış denetim raporlarında tespit edilen eksiklikler ve yapılan öneriler sonrasında hangi adımların atıldığını vatandaşın takip edebileceği bir sistem var mı?

 

10. Ve son olarak; bütçeden ihalelere, devam eden projelerden harcamalara, sosyal yardımlardan denetim sonuçlarına kadar kamuoyuyla paylaşılmasında hukuki engel bulunmayan belediye verilerinin tek noktadan görülebileceği kapsamlı bir Şeffaflık Portalı neden oluşturulmasın?

 

Aslında bu soruların her biri farklı bir konuyu anlatıyor gibi görünüyor.

 

Ama biraz dikkatli bakınca hepsi aynı kapıya çıkıyor:

 

Vatandaşın bilgiye ulaşabilmesi.

 

Bir vatandaş belediyede işe girmek istiyorsa hangi şartların arandığını bilmeli.

 

Sosyal yardıma ihtiyacı olan biri nereye başvuracağını, hangi kriterlerin arandığını ve başvurusunun neden kabul ya da reddedildiğini öğrenebilmeli.

 

Belediyenin bir taşınmazı varsa bunun nasıl değerlendirildiğine ilişkin kamuoyuyla paylaşılabilecek genel bilgiler ulaşılabilir olmalı.

 

Bir denetimde eksiklik tespit edilmişse sadece "eksiklik tespit edildi" demekle kalınmamalı. Sonrasında ne yapıldığı da görülebilmeli.

 

Tam da burada benim üzerinde özellikle durduğum konu ortaya çıkıyor.

 

Şeffaflık Portalı.

 

Neden olmasın?

 

Vatandaş belediyenin internet sitesine girdiğinde onlarca sayfa ve belge arasında kaybolmadan aradığı temel bilgilere ulaşabilsin.

 

Belediyenin bütçesi ne kadar?

 

Hangi alana ne kadar harcanıyor?

 

Büyük projeler hangi aşamada?

 

Kamuoyuna açık ihale bilgileri nerede?

 

Personel sayısı yıllar içinde nasıl değişmiş?

 

Kaç haneye sosyal yardım ulaştırılmış?

 

Belediyenin faaliyet raporları nerede?

 

Denetimlerde neler tespit edilmiş?

 

Bunların kamuoyuyla paylaşılabilecek bölümleri neden tek bir yerde bulunmasın?

 

Üstelik böyle bir uygulamanın yalnızca vatandaşın yararına olacağını da düşünmüyorum.

 

Belediyenin de yararına olur.

 

Çünkü bilgi yoksa söylenti başlar.

 

Rakam bilinmiyorsa herkes başka bir rakam konuşur.

 

Kriter açıklanmıyorsa herkes kendi tahminini yapar.

 

Bilgi açık olduğunda ise tartışma söylenti üzerinden değil, veri üzerinden yürür.

 

Hatta belediyenin yaptığı iyi işler açısından da aynı durum geçerli.

 

Bir proje zamanından önce tamamlandıysa vatandaş görsün.

 

Bir sorun denetimde tespit edilip giderildiyse bu da açıklansın.

 

Bir hizmette geçmiş yıllara göre ciddi bir iyileşme varsa rakamlarıyla ortaya konsun.

 

Şeffaflık sadece eksik aramak değildir.

 

İyi yapılan işi de görünür hale getirir.

 

Bu nedenle şeffaflığı belediyeye yöneltilmiş bir eleştiri olarak görmek yerine belediye ile vatandaş arasındaki güveni güçlendirecek bir imkan olarak görmek daha doğru olur.

 

Üç haftadır soruyoruz.

 

Sormaya da devam edeceğiz.

 

Ama cevap geldiğinde onu da yazmak gerekir.

 

Belki burada sorduğumuz bazı soruların cevapları belediyenin raporlarında zaten vardır.

 

Belki bizim gözümüzden kaçmıştır.

 

Belki bazı konularda yeni çalışmalar yürütülüyordur.

 

Açıklansın.

 

Okuyalım.

 

Vatandaş da öğrensin.

 

Yanlış bildiğimiz bir şey varsa doğrusunu yazalım.

 

Çünkü mesele haklı çıkmak değil.

 

Mesele Diyarbakır.

 

Bu şehrin parasını, hizmetlerini, projelerini ve geleceğini konuşuyoruz.

 

Sorularımızı da bunun için soruyoruz.

 

Diyarbakır hepimizin.

 

Belediye de bu şehrin belediyesi.

 

O nedenle soruların sorulmasından kimse rahatsız olmamalı, verilen cevaplar da bir lütuf olarak görülmemeli.

 

Sorular konuşuldukça şehir güçlenir.

 

Cevaplar açık oldukça güven büyür.