Vedat Kardaş

Eğitim-Sen Amed Şubesi Engelli Hakları ve Eşit Yaşam Meclisi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesinde yaptığı açıklamada, Diyarbakır’daki eğitim kurumlarında engelli öğrenciler ve engelli kamu emekçilerinin karşılaştığı erişilebilirlik sorunlarının devam ettiğini belirtti.

Meclis adına açıklamayı Leyla Aytek ve Cumali Kılıç okurken, eğitim hakkının herkes için eşit, erişilebilir ve nitelikli olması gerektiği vurgulandı.

“Erişilebilirlik sorunları devam ediyor”

2025-2026 eğitim öğretim yılı boyunca sahadan elde edilen bilgiler doğrultusunda birçok eğitim kurumunda erişilebilirlik konusunda ciddi eksikliklerin sürdüğü belirtilen açıklamada, bazı okullarda engelli öğrencilerin ve engelli personelin okul, sınıf ve ortak kullanım alanlarına bağımsız ve güvenli biçimde ulaşmasını sağlayacak düzenlemelerin yeterli olmadığı ifade edildi.

Bazı okullarda engelli rampalarının bulunmadığı, mevcut rampaların bir bölümünün ise erişilebilirlik standartlarına uygun olmadığı kaydedildi.

“Asansörlerin yapılması yeterli değil”

Okullarda bulunan asansörlerin de önemli bir sorun alanı olduğu belirtilen açıklamada, bazı asansörlerin arızalı olduğu ve bakım-onarım ödeneklerinin beklenmesi nedeniyle uzun süre kullanılamadığı ifade edildi.

Açıklamada, “Asansörlerin yalnızca yapılması değil; düzenli olarak bakımının yapılması, arızalarının gecikmeksizin giderilmesi ve sürekli kullanılabilir durumda tutulması zorunluluktur” denildi.

Çalışır durumda olan asansörlerin kullanımının önündeki engellere de dikkat çekilerek, asansör anahtarlarının başka bir birimde tutulması veya engelli öğrencilerin asansörü kullanabilmek için sürekli görevli aramak zorunda bırakılmasının kabul edilemez olduğu belirtildi.

“Engelli tuvaletleri depo olarak kullanılmamalı”

Açıklamada, bazı okullarda engelli tuvaletlerinin bulunmadığı, mevcut olanların ise amacı dışında kullanıldığı belirtildi.

Sahadan gelen bildirimlere göre bazı engelli tuvaletlerinin temizlik malzemeleri, çeşitli araç-gereçler ve okul ihtiyaçlarının depolanması amacıyla kullanıldığı, bazı tuvaletlerin ise kilitli tutulduğu veya öğrencilerin ve personelin kullanımına kapatıldığı ifade edildi.

Sorun yalnızca fiziksel erişilebilirlikle sınırlı değil

Engelli öğrencilerin karşılaştığı sorunların yalnızca rampa, asansör ve tuvaletlerle sınırlı olmadığına dikkat çeken Eğitim-Sen Amed Şubesi Engelli Hakları ve Eşit Yaşam Meclisi; eğitim materyallerine erişim, derslik ve laboratuvarlara ulaşım, rehberlik ve destek hizmetlerinden yararlanma, sınavlarda gerekli makul düzenlemelerin yapılması, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere eşit katılım, ulaşım ve okul servislerine erişim ile özel eğitim ve destek eğitim hizmetlerinin niteliği gibi başlıklarda da düzenlemeye ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

Açıklamada engelli kamu emekçilerinin çalışma yaşamında karşılaştığı erişilebilirlik sorunlarına da dikkat çekildi. Kamu emekçilerinin görev yaptıkları binalarda çalışma alanlarına, hizmet birimlerine, toplantı salonlarına, yemekhanelere ve diğer ortak kullanım alanlarına bağımsız biçimde erişebilmesi gerektiği vurgulandı.

“Çözüm takvimi oluşturulmalı”

Meclis, sorunların çözümü için eğitim kurumlarında kapsamlı erişilebilirlik denetimleri yapılmasını istedi.

Açıklamada şu taleplere yer verildi:

Tüm eğitim kurumlarında erişilebilirlik denetimi yapılması ve her okul için ayrıntılı erişilebilirlik envanteri hazırlanması,

Engelli rampalarının erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi,

Engelli asansörlerinin sürekli çalışır durumda tutulması ve arızalara hızlı müdahale edilmesi,

Çalışır durumdaki asansörlerin kullanımının önündeki idari ve fiili engellerin kaldırılması,

Her okulda erişilebilir ve kullanılabilir engelli WC’sinin bulunması,

Engelli tuvaletlerinin depo veya başka bir amaçla kullanılmasının önlenmesi,

Erişilebilirlik çalışmalarına engelli öğrencilerin, velilerin ve engelli çalışanların dahil edilmesi,

Her okul için kamuoyuna açık bir çözüm takvimi hazırlanması,

Erişilebilirlik denetimlerinin her eğitim öğretim yılında düzenli olarak tekrarlanması.

“Erişilebilirlik bir lütuf değil, haktır”

Açıklamanın sonunda erişilebilirliğin bir ayrıcalık ya da kurumların engelli bireylere sunduğu bir lütuf olmadığı vurgulandı.

Eğitim-Sen Amed Şubesi Engelli Hakları ve Eşit Yaşam Meclisi, engelli öğrencilerin eğitim hakkı ile engelli kamu emekçilerinin erişilebilir çalışma ortamında çalışma hakkının güvence altına alınması gerektiğini belirtti.

Meclis, 2026-2027 eğitim öğretim yılında engelli öğrencilerin ve engelli kamu emekçilerinin yaşadığı sorunların takipçisi olacaklarını, okulların erişilebilirlik durumunu sahadan izlemeyi sürdüreceklerini, tespit edilen sorunları kamuoyuyla paylaşacaklarını ve çözüm için ilgili kurumlarla görüşmeye devam edeceklerini açıkladı.