Bugun...


MEHMET ALİBEYOĞLU

facebook-paylas
DİYARBAKIR KÖPRÜLERİ 1
Tarih: 19-05-2026 00:03:00 Güncelleme: 19-05-2026 00:03:00



  
MALABADİ KÖPRÜSÜ : Artuklu eseridir. Silvan ilçesine 20 km mesafede Malabadi köyü yanında Batman çayı üzerindedir. Renkli taşlarla yapılan köprü, sepet kulpu şeklindedir. Biri çok büyük olmak üzere beş gözlüdür. Köprünün boyu 150, eni 7, yüksekliği su seviyesinden kilit taşına kadar 19 metredir. Dünyada bir benzeri daha yoktur. H.542 M.1147 yılında İlgazi oğlu Timurtaş tarafından yaptırılmıştır. Kaynaklara göre, Dünyadaki taş kemerli köprüler arasında kemeri en geniş olanıdır.  Her biri ayrı uzunluklarda ve kırık hatlar halinde üç bölümden oluşur. Köprü, doğu ve batıda hafif eğilimlerle yollara bağlanmıştır. Orta bölüm kayalıklar üzerine oturtulmuştur.  Sel kıranları üzerindeki burma sütunlu nişlerin içerisinde insan, hayvan ve güneş motifleri çizilmiştir. Kemerin her iki tarafında gelen giden kervanların dinlenmesi için yapılmış birer oda bulunmaktadır. Çay burada kuzeyden güneye akar.
 
Köprünün güney yüzeyinde büyük kemerin solundaki sel yaranın üstünde, oturan bir insan heykeli vardır. Bunun da üstünde tırtıllı güzel bir çerçeve içinde iki insan figürü bulunmaktadır. Bunlardan biri ayakta, diğeri oturmaktadır. Ayakta olan oturana bir şey sunmakta, oturanda ellerini uzatarak bunu alır bir vaziyette durmaktadır. Her ikisinin de başlarında sivri uçlu külah vardır. Yine bir çerçeve içinde ışınları ile bir güneş, ve bir insan figürü bulunmaktadır. Güneşin altında, Aslana benzeyen bir hayvan vardır. Köprü kitabesi büyük kemerin batısında, sel yaranın yanında, silmenin hemen altındadır. Nesih hatla yazılan kitabesi,
Besmele. Bu köprünün yapılmasını ve masraflarını kendi malından ödenmesini beş yüz kırk iki yılında, Artukoğlu İlgazi oğlu Timurtaş buyurdu. H.542 M.1147-48 tarihinde.
 
Evliya Çelebi köprü hakkında şu bilgiyi veriyor , “köprünün iki tarafında kale kapıları gibi demir kapıları vardır. Bu kapıların içinde, sağda ve solda köprünün temeli beraberliğinde, kemerin altında hanlar vardır ki gelip geçen, sağdan ve soldan geldikleri vakit misafir olurlar. Köprünün kemeri altında birçok odalar vardır. Demir pencereler şahnişinlerinde misafirler oturup, kemerin karşı tarafındaki adamlarla kimi sohbet eder, kimi ağ ve oltalarla balık avlarlar. Bu köprünün sağda ve solunda da nice pencereli odalar vardır. Köprünün bütün korkulukları Nahçivan çeliğindendir, ama demirci ustası da var kudretini sarf ederek bir türlü sanatlı kafesli korkuluklar yapmış ve doğrusu elinin ustalığını göstermiştir. Bu emsalsiz köprünün Hazro tarafındaki handa, Hazro beyinin adamları olup, o taraftan gelenlerden baç alırlar. Meyafarkin tarafında meyafarkin beyinin adamları baç alırlar. Doğrusu ustad mühendis var kuvvetini sarf ederek bu köprüde öyle sanatlar göstermiştir ki, bu işçiliği mimarlardan hiçbirisi göstermemiştir.
Köprü için Albert Gabriel şu bilgileri verir. “Bir zamanlar en ağır karayolu vasıtaları üstünden geçmiştir. Yaşıtları Kerkük önünde bulunan Altın köprü, Cizre ve Hasankeyf çoktan yıkılmıştır. Modern statik hesabının olmadığı devirde bu açıklıkta o zaman için böyle bir eser hayranlık ve takdiri muciptir. Ayasofya Caminin kubbesi köprünün altına rahatlıkla girer. Balkanlarda, Türkiye’de, Orta Şark’ta bu açıklıkta, bu yaşta köprü yoktur”.



Bu yazı 151 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARA
GAZETEMİZ

YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


nöbetçi eczaneler
YUKARI