Haber Merkezi
 

TBMM bünyesinde çalışmalarını yürüten “Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması” amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu’na, DEM Parti milletvekilleri Beritan Güneş Altın ve Yılmaz Hun tarafından kapsamlı bir metodoloji öneri metni sunuldu.

Öneri metninde, son dönemde yaşanan okul saldırılarının “tekil vakalar”, “bireysel sapmalar” ya da yalnızca “güvenlik zaafiyeti” olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek, olayların çocukları şiddetle ilişkilendiren toplumsal, ekonomik ve siyasal kriz ortamının sonucu olduğu ifade edildi.

“Okul şiddeti sistemik nedenleriyle ele alınmalı”

Öneri metninde komisyonun dar güvenlikçi bir çerçeveye sıkışmaması gerektiği belirtilerek şu değerlendirme yapıldı:

“Komisyon, olay anına ya da fail profillemesine odaklanmak yerine; çocukları şiddete maruz bırakan, şiddet davranışına yönelten ve şiddeti olağanlaştıran çok katmanlı nedenleri bütünlüklü biçimde ortaya koymalıdır.”

Metinde; yoksulluk, ayrımcılık, eğitimde eşitsizlik, anti-demokratik okul ortamı, medyada şiddetin yeniden üretimi, toplumsal kutuplaşma, savaş ve çatışma kültürünün çocukluk deneyimlerine yansıması ile kamusal sosyal destek mekanizmalarının zayıflatılmasının araştırılması gereken başlıca yapısal alanlar olduğu kaydedildi.

“Her okula kolluk yaklaşımı çözüm değil”

Metodoloji önerisinde, okul şiddetine karşı geliştirilecek politikaların güvenlik eksenli olmaması gerektiği vurgulandı. Okullara daha fazla kolluk gücü yerleştirilmesi, teknik gözetim araçlarının artırılması ve çocukların daha yoğun denetim altına alınmasına dayalı yaklaşımların eleştirildiği metinde, bu tür politikaların okulları “baskı ve kontrolün konsantre hale geldiği alanlara” dönüştüreceği belirtildi.

Metinde, komisyonun şu soruya odaklanması gerektiği ifade edildi: “Çocukları ve gençleri nasıl daha fazla kontrol ederiz?” değil, “Çocukların şiddete meyletmelerine yol açan koşulları nasıl ortadan kaldırabiliriz?”

Demokratik okul vurgusu

Öneride komisyonun temel hedefinin, demokratik okul modeline dayalı politika önerileri geliştirmek olması gerektiği belirtildi. Metinde demokratik okul; çocukların ve gençlerin edilgen değil özne olduğu, öğretmenlerin mesleki özerkliğinin güçlendirildiği, eşitlik, çoğulculuk, özgürlük, ekoloji, eleştirellik, cinsiyet özgürlükçülük ve dayanışma ilkeleri üzerine kurulu kamusal alanlar olarak tanımlandı. Ayrıca mevcut rekabetçi neoliberal eğitim sisteminin dışlama ve değersizleştirme üzerinden şiddeti yeniden ürettiği değerlendirmesi yapıldı.

Çocukların komisyona doğrudan katılımı önerildi

Metinde, çocukların yalnızca hakkında konuşulan bir grup olarak değil, çözüm üretme kapasitesine sahip özne olarak görülmesi gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda komisyon çalışmalarında çocukların görüşlerinin doğrudan alınması, çocuk hakları alanında çalışan uzmanların ve sivil toplum örgütlerinin öncelikli olarak dinlenmesi önerildi.

Dijital şiddet ve medya etkisi sansür ekseninde ele alınmamalı

Komisyonun dijital riskler başlığını içerik yasaklama ya da sansür ekseninde değil, dijital okuryazarlık ve koruyucu mekanizmalar çerçevesinde ele alması gerektiği ifade edilen metinde; ana akım medya ve dijital platformlarda militarist, cinsiyetçi ve ayrımcı dilin çocuklar üzerindeki etkilerinin incelenmesi çağrısı yapıldı.

Sonuç: “Şiddetsiz okul daha fazla demokrasiyle mümkün”

Öneri metni, komisyon raporunun okul polisi, ağırlaştırılmış disiplin yaptırımları ve teknik gözetim önerileri içermemesi gerektiğini vurgulayarak tamamlandı. Buna karşılık; psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, rehberlik hizmetlerinin yaygınlaştırılması, onarıcı adalet uygulamaları, çatışma çözümü mekanizmaları ile kamusal, bilimsel, özgürlükçü, laik ve anadilinde eğitim politikalarının geliştirilmesi çağrısı yapıldı.

Metnin sonuç bölümünde şu ifadeye yer verildi: “Şiddetsiz, demokratik okul ve toplum; daha fazla denetim ve kontrolle değil, ancak daha fazla demokrasi, eşitlik, toplumsal adalet ve barış iklimiyle mümkündür.”