Merhaba sevgili Güncel Gazetesi okuyucuları…

İlk yazımda sizlerle, hepimizin cebini yakından ilgilendiren bir konuyu konuşmak istiyorum: Mazotun fiyatı neden bu kadar yüksek?

Arabaya binen de soruyor, kamyoncu da soruyor, çiftçi de soruyor:

“Bu mazotun fiyatı nasıl belirleniyor?”

Elbette dünyadaki petrol fiyatlarının etkisi var. Savaşlar, krizler, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve küresel arz endişeleri petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

Ama mesele sadece bundan mı ibaret?

Bence asıl sorulması gereken soru şu:

Türkiye petrolü nereden alıyor ve bu petrol bize kaça mal oluyor?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın verilerine göre Türkiye, 2025 yılında 6,68 milyon ton ham petrol üretirken 31,94 milyon ton ham petrol ithal etti. Bakanlık bu veriler üzerinden ham petrolde ithalata bağımlılığımızı yaklaşık yüzde 83 olarak hesaplıyor.

Yani petrol konusunda dışarıya ciddi şekilde bağlıyız.

Peki kimden alıyoruz?

2026 yılı Temmuz verilerine göre Türkiye'nin ham petrol ve petrol ürünleri ithalatında Rusya 1,66 milyon tonla ilk sırada, Irak 654 bin tonla ikinci, Kazakistan ise 508 bin tonla üçüncü sırada yer aldı.

Burada vatandaşın sorduğu soru çok basit:

Petrolü kaça alıyoruz, pompaya gelene kadar kaça çıkıyor?

Çünkü petrolün fiyatı sadece petrolün kendisinden oluşmuyor.

Petrolün alış fiyatı var.

Taşıma ve sigorta maliyeti var.

Rafineri maliyeti var.

Dağıtım ve bayi payı var.

Bir de vergiler var.

Bütün bunlar üst üste geldiğinde vatandaşın karşısına bugün gördüğümüz akaryakıt fiyatı çıkıyor.

İşte vatandaşın görmek istediği de tam olarak bu hesabın kendisi.

Bir litre mazotun fiyatında petrolün payı ne kadar? Verginin payı ne kadar? Rafinerinin, dağıtım şirketinin ve bayinin payı ne kadar?

Bu rakamlar sade ve anlaşılır şekilde ortaya konulursa, vatandaş da neyin ne olduğunu daha iyi anlayacaktır.

Çünkü mazot sadece arabaya konulan bir yakıt değildir.

Mazot pahalanınca tarladaki traktör pahalanır.

Nakliyecinin maliyeti artar.

Sebzenin, meyvenin, ekmeğin taşıma maliyeti yükselir.

Fabrikanın üretim maliyeti artar.

Sonunda bütün bunlar dönüp dolaşıp vatandaşın cebine yansır.

Elbette Türkiye'nin yerli petrol üretimindeki artışı da görmezden gelmemek gerekir. 2025 yılında yurt içi petrol üretimi 47,9 milyon varile yükseldi; Bakanlık da 2026 yılında üretimin artırılması için çalışmaların sürdüğünü açıklıyor.

Fakat bugün için gerçek değişmiyor:

Petrolde hâlâ büyük ölçüde dışa bağımlıyız.

O halde artık tartışmayı sadece “petrol dünyada yükseldi” cümlesine sıkıştırmak yerine, hesabın tamamını konuşmalıyız.

Petrolü kaça aldık?

Taşıması kaça mal oldu?

Rafineriden kaç liraya çıktı?

Devlet ne kadar vergi aldı?

Dağıtım ve bayi payı ne kadar?

Ve en önemlisi:

Dünya petrol fiyatı düştüğünde bu düşüş pompaya ne kadar sürede yansıyor?

Bence vatandaşın bilmek istediği tam olarak budur.

Çünkü mesele Rusya, Irak, İran, Amerika ya da başka bir ülke meselesi değildir.

Mesele, Türkiye'nin enerjiyi kaça aldığı ve vatandaşın neden litre başına o fiyatı ödediğidir.

Şeffaflık olursa güven olur.

Hesap açık olursa tartışma azalır.

Vatandaş da en azından ödediği paranın nereye gittiğini bilir.

Mazotun fiyatını konuşacaksak, sadece tabeladaki rakama değil, o rakamın arkasındaki hesaba da bakmalıyız.

Saygılarımla,

Nurullah Yiğit