Mehmet Zeki Özer özel

 Yıllardır titizlikle sürdürülen çalışmalar kapsamında bugüne kadar 70 cildin transkripsiyonu tamamlanırken, projenin tamamlanmasıyla birlikte toplam 100 ciltlik kapsamlı bir külliyatın ilim dünyasına kazandırılması hedefleniyor.

Yaklaşık 4 milyon TL bütçeli DÜBAP projesi desteğiyle sürdürülen çalışmalar, Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınmış mahkeme kayıtlarının günümüz alfabesine aktarılmasını amaçlıyor. Böylece hem akademik araştırmaların önündeki önemli bir engel ortadan kaldırılıyor hem de Diyarbakır'ın yüzyıllara yayılan sosyal, hukuki, ekonomik ve kültürel hayatına ilişkin zengin arşiv belgeleri daha geniş kitlelerin erişimine açılıyor.

Proje kapsamında transkripsiyonu tamamlanan eserlerden 22 cilt basılarak yayımlandı ve araştırmacıların, akademisyenlerin, lisansüstü öğrencilerinin ve tarih meraklılarının istifadesine sunuldu. Geriye kalan 30 cildin transkripsiyon çalışmaları ise aralıksız devam ediyor.

Osmanlı Döneminin Toplumsal Hafızası Gün Yüzüne Çıkıyor

Şer'iyye sicilleri, Osmanlı şehirlerinin günlük yaşamını ayrıntılarıyla yansıtan en önemli tarihî kaynaklar arasında yer alıyor. Mahkemelerde tutulan bu kayıtlar; miras davalarından ticari anlaşmalara, vakıf faaliyetlerinden aile hukukuna, esnaf düzenlemelerinden kamu yönetimine kadar pek çok konuda ayrıntılı bilgiler içeriyor.

Bu yönüyle proje yalnızca hukuk tarihine değil; şehir tarihi, iktisat tarihi, sosyal tarih, kültür tarihi ve nüfus araştırmaları gibi birçok akademik disipline de önemli katkılar sunuyor. Diyarbekir'e ait yüzlerce yıllık kayıtların günümüz alfabesine aktarılması sayesinde araştırmacılar, şehrin tarihî gelişimini çok daha sağlıklı biçimde inceleme imkânı bulacak.

Diyarbakır'ın Kültürel Mirasına Önemli Katkı

Diyarbakır'ın tarihî, sosyal, hukuki ve kültürel hafızasını gün yüzüne çıkaran proje, şehrin geçmişine ışık tutmasının yanı sıra Osmanlı şehir tarihi alanında yapılacak bilimsel çalışmalara da önemli kaynaklar sunuyor.

Yetkililer, tamamlandığında Türkiye'nin en kapsamlı şer'iyye sicilleri çalışmalarından biri olacak projenin Diyarbakır'ın kültürel mirasının korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.

Tamamlanacak 100 ciltlik külliyatın yalnızca Diyarbakır için değil, Osmanlı tarihi üzerine çalışan yerli ve yabancı araştırmacılar açısından da temel başvuru eserlerinden biri olması bekleniyor.

Projeye ilişkin ayrıntılı bilgi ve yayımlanan ciltlere Diyarbekir Şer'iyye Sicilleri Projesi internet adresinden ulaşılabiliyor:

https://seriyesicilleri.dicle.edu.tr/