Bilal Daş

 “Bu onurda senin de izin olsun” sloganıyla gerçekleştirilen yürüyüşe Türkiye’nin farklı kentlerinden engelli sivil toplum örgütleri, federasyonlar, aktivistler, meslek odaları ve çok sayıda yurttaş katıldı.

Yürüyüş öncesinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi hizmet binası önünde konuşan Eşbaşkan Serra Bucak, engelli haklarına ilişkin hazırlanan ortak manifestonun hayata geçirilmesi için denetim ve mücadelenin önemine dikkat çekti. Bucak, yerel yönetimlerin bu politikaların takipçisi olması gerektiğini vurgulayarak, “Nasıl hayata geçtiğini denetleyelim, takipçisi olalım, yerel yönetimlerin gündeminden düşürmeyelim” dedi.

Hak temelli politika vurgusu

Konuşmasında mevcut yaklaşımları eleştiren Bucak, engellilere yönelik politikaların çoğu zaman hak temelli değil, “sağlamcılık” anlayışıyla şekillendiğini belirtti. Bu anlayışın engellileri görünmez kıldığını ifade eden Bucak, kendi yaklaşımlarının ise eşitlik, erişilebilirlik ve hak temelli olduğunu söyledi.

2024 yerel seçimlerinden bu yana belediye bünyesinde engelli müdürlükleri ve daire başkanlıkları kurulduğunu aktaran Bucak, çok sayıda çalıştay ve buluşma gerçekleştirdiklerini belirtti. Engelli bireylerin örgütlenmesinin önemine değinen Bucak, “Engelliler yok sayıldığı için örgütleniyoruz” ifadelerini kullandı.

Binlerce kişi yürüdü

Belediye önünden başlayan yürüyüş, Sümerpark Ortak Yaşam Alanı’na kadar sürdü. Yürüyüş boyunca katılımcılar işaret dili, pankartlar ve dövizlerle taleplerini dile getirdi. “Sağlamcı düzen değişecek”, “Erişim yoksa eşitlik yoktur”, “Toplum değişsin, engel kalksın” ve “İşaret dili anadilimiz” sloganları öne çıktı.

Engelli bireyler, kentlerdeki erişim sorunlarına, kamusal alanların yetersizliğine ve toplumsal dışlanmaya dikkat çekerken, alkışlar ve zılgıtlar eşliğinde yürüyüş gerçekleştirildi.

Sümerpark’ta forum düzenlendi

Yürüyüşün ardından Sümerpark’ta serbest kürsü kuruldu. Engelli bireyler burada yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini Türkçe ve Kürtçe olarak dile getirdi. Forumda, kentlerin erişilebilir hale getirilmesi, kamu hizmetlerine eşit erişim, istihdamda ayrımcılığın sona erdirilmesi, eğitim ve sağlıkta eşitlik sağlanması ve engelli bireylerin karar alma süreçlerine katılımı talep edildi.

Forumda yapılan konuşmalarda işaret dili ve görsel betimleme kullanılması da dikkat çekti.

“Kelebeğimiz yarım”

DEM Parti Engelliler Komisyonu Eş Sözcüsü Hatice Betül Çelebi, konuşmasında engelli bireylerin yaşadığı görünmezliğe dikkat çekti. Çelebi, “Kelebek özgürlüğü simgeler ama bizim kelebeğimiz yarım. Çünkü engelliler çoğu zaman kendini saklamak zorunda kalıyor” dedi.

Toplumsal baskı ve ayrımcılık nedeniyle birçok engelli bireyin kamusal alandan uzaklaştığını ifade eden Çelebi, daha fazla görünürlük ve dayanışma çağrısı yaptı. “Dışarı çık, dışarıda bir hayat var. Yolları her türlü engele rağmen birlikte yürüyeceğiz” diye konuştu.

Eşit ve erişilebilir yaşam çağrısı

Yürüyüş ve forumda ortak mesaj, engelli bireyler için eşit, erişilebilir ve onurlu bir yaşamın mümkün olduğu yönünde oldu. Katılımcılar, yerel yönetimlerin ve kamu kurumlarının bu doğrultuda somut adımlar atması gerektiğini vurguladı.