Mehmet Zeki Özer

 Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO), Dicle Üniversitesi, Diyarbakır Ticaret Borsası (DTB), Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (OSB), Doğu ve Güneydoğu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (DOGÜNSİFED) ile Ekonomi Gazetesi iş birliğinde düzenlenen 9. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu (ISEPA’26), iş dünyası temsilcileri ile akademisyenleri Diyarbakır’da bir araya getirdi.

Ekonomi, dijitalleşme, yapay zekâ, küresel rekabet, hukuk ve bölgesel kalkınma başlıklarının ele alındığı sempozyumda, Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu sorunlar ve yeni dönemin sunduğu fırsatlar değerlendirildi.

Kaya: Teşvikler bölgesel eşitsizlikleri gidermiyor

Sempozyumda konuşan DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, dijitalleşme ve yapay zekânın üretim süreçlerini ve iş yapma biçimlerini köklü biçimde değiştirdiğini belirterek ekonomik kalkınmanın güvenlik politikaları, dış ticaret ve bölgesel gelişmişlik düzeyiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’de uygulanan teşvik politikalarının bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmada yetersiz kaldığına dikkat çeken Kaya, son 24 yıllık teşvik uygulamalarında birinci ve ikinci bölgelerin toplam yatırımlardan yüzde 61 pay aldığını, beşinci ve altıncı bölgelerde bulunan 29 ilin payının ise yüzde 10’da kaldığını ifade etti.

Bölgenin eğitim, yaşam kalitesi ve erişilebilirlik gibi temel göstergelerde yaşadığı sorunların giderilmesi için kamu yatırımlarının artırılması gerektiğini vurgulayan Kaya, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve hukuk sistemine duyulan güvenin güçlendirilmesinin de ekonomik kalkınma açısından önem taşıdığını kaydetti.

Kaya, devam eden çözüm sürecinin toplumsal barışın yanı sıra ekonomik gelişme bakımından da büyük önem taşıdığını belirtti.

Irak pazarındaki gerilemeye dikkat çekti

Türkiye’nin Irak pazarındaki konumuna da değinen Kaya, 2015 yılında Irak’ın ithalatında ilk sırada bulunan Türkiye’nin 2025 yılında üçüncü sıraya gerilediğini söyledi. Komşu ülkelerle ticari ilişkilerin geliştirilmesinin Türkiye’nin bölgesel rekabet gücü açısından stratejik önem taşıdığını ifade eden Kaya, dijital dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanmak için ekonomik ve bölgesel kalkınma politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Ay: Tarımda dijitalleşme verimliliği artıracak

Diyarbakır Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Ay ise dijitalleşmenin üretimden ticarete kadar ekonomik hayatın tüm alanlarını dönüştürdüğünü belirtti. Diyarbakır’ın tarım, sanayi ve ticaret potansiyelinin dijital teknolojilerle desteklenmesi gerektiğini kaydeden Ay, özellikle tarımsal üretim, depolama ve pazarlama süreçlerinde dijital uygulamaların verimliliği ve rekabet gücünü artıracağını söyledi.

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerinde desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Ay, dijital ticaretin gelişmesi için güvenilir bir hukuki altyapının oluşturulmasının ve üniversiteler, kamu kurumları ile iş dünyası arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

Fidan: Sanayide teknolojik dönüşüm desteklenmeli

Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Fidan, sanayinin rekabet gücünün artırılmasında teknolojik dönüşüm, enerji verimliliği ve nitelikli iş gücünün belirleyici olduğunu ifade etti.

Diyarbakır OSB’de faaliyet gösteren yüzlerce işletmede yaklaşık 23 bin kişinin istihdam edildiğini belirten Fidan, üretim kapasitesini artırırken çevreye duyarlı, teknolojiyi etkin kullanan ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilen bir sanayi yapısı oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Sanayicilerin uygun finansmana erişiminin kolaylaştırılması, enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve KOBİ’lerin teknolojik dönüşümünün desteklenmesi gerektiğini kaydeden Fidan, üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Türk: Türkiye teknoloji geliştiren bir ekonomi olmalı

DOGÜNSİFED Başkanı Devrim Türk de küresel ekonomide teknolojik gelişmeler, jeopolitik gerilimler ve korumacı politikalar nedeniyle rekabet koşullarının yeniden şekillendiğini belirtti.

Türkiye’nin Orta Doğu’daki ekonomik fırsatları değerlendirirken Avrupa Birliği ile ticari ve ekonomik ilişkilerini de güçlendirmesi gerektiğini ifade eden Türk, Avrupa’nın yeni sanayi politikaları ve “Made in EU” yaklaşımının Türkiye açısından önem taşıdığını söyledi.

Ekonomik kalkınmanın temelinde hukukun üstünlüğü, liyakat, şeffaflık ve güçlü kurumların bulunduğunu vurgulayan Türk, Türkiye’nin yapay zekâ ve dijital dönüşüm sürecinde yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştiren bir ekonomiye dönüşmesi gerektiğini dile getirdi.

Türk, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun genç nüfusu ile tarım, sanayi ve enerji potansiyelinin değerlendirilmesi için kamu yatırımlarının artırılması ve bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

İş dünyasının dijital ve hukuki dönüşümü tartışıldı

Sempozyum, konuşmaların ardından “İş Dünyasının Dijital ve Hukuki Dönüşümü: Avrupa ve Türkiye” başlıklı oturumla devam etti.

Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın moderatörlüğünde düzenlenen oturumda Dr. Hüseyin Doluca, Av. Zeynel Kara, Prof. Dr. Pelin Karatay Gögül ve Hakan Güldağ, dijitalleşmenin iş dünyasına etkilerini ve hukuki dönüşüm süreçlerini ele aldı.