Mehmet Zeki Özer
“Hasan Köten’in Samsun’la bağı ne?” sorusu son dönemde yapılan değerlendirmelerde gündeme gelirken, Prof. Dr. Hasan Köten’in Samsun’a yönelik çalışmalarında öne çıkan başlıkların başında üretim, yerli motor teknolojileri, sanayi yatırımları ve üniversite-sanayi iş birliği geliyor.

Köten’in Samsun’la kurduğu bağın yalnızca akademik çalışmalar üzerinden değil, kentte üretim ve teknoloji altyapısının geliştirilmesine yönelik projeler üzerinden de değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Bu çerçevede en dikkat çekici başlıklardan biri ise Vezirköprü’de kurulması planlanan motor fabrikası.

Vezirköprü’de 10 bin motor hedefi
DİZEN Motor tarafından Vezirköprü’de hayata geçirilmesi planlanan motor fabrikasında yıllık 10 bin motor üretim kapasitesine ulaşılması hedefleniyor.

Prof. Dr. Hasan Köten’in teknik ve akademik birikimiyle katkı sunduğu belirtilen projenin gerçekleşmesi halinde, Samsun’un yalnızca hazır teknolojileri kullanan değil, kendi motor teknolojisini geliştiren ve üreten kentlerden biri olması hedefleniyor.

Ancak projenin hedefi yalnızca motor üretmekle sınırlı değil.

Bir fabrika, onlarca yeni sektör
Motor üretiminin başlamasıyla birlikte bu teknolojinin kullanılabileceği farklı alanlarda yeni ürünlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Tarım makineleri, jeneratörler, motopomplar, kara ve deniz araçları ile savunma ve insansız araç platformları, motor teknolojisinin kullanılabileceği başlıca alanlar arasında gösteriliyor.

Böyle bir üretim zincirinin oluşması halinde motor fabrikasının çevresinde yan sanayi kuruluşlarının, tedarikçilerin, mühendislik firmalarının ve yeni teknoloji girişimlerinin ortaya çıkması bekleniyor.

Bu da projenin yalnızca bir fabrika yatırımı değil, Samsun’da yeni bir sanayi ekosisteminin başlangıcı olabileceği değerlendirmelerini beraberinde getiriyor.

“Üniversite başka, fabrika başka” anlayışı değişiyor
Köten’in üzerinde durduğu belirtilen bir diğer konu ise üniversite ile sanayinin daha güçlü şekilde buluşturulması.

Bu modelde üniversitelerdeki akademik bilgi ve Ar-Ge çalışmalarının sanayinin gerçek ihtiyaçlarıyla birleştirilmesi hedefleniyor.

Öğrencilerin fabrikalarda yürütülen projelerde görev alması, akademisyenlerin üretim süreçlerine teknik katkı sağlaması ve sanayicilerin ihtiyaç duyduğu teknolojilerin üniversitelerle birlikte geliştirilmesi, bu yaklaşımın temel unsurları arasında yer alıyor.

Amaç, yüksek maliyetli Ar-Ge çalışmalarının yalnızca rapor veya prototip olarak kalması yerine, seri üretilebilen ve pazarda karşılığı bulunan ürünlere dönüşmesi.

Samsun’a ne kazandıracak?
Peki, söz konusu vizyon hayata geçerse Samsun ne kazanacak?

Öncelikle üretim kapasitesinin artması ve yeni istihdam alanlarının oluşması hedefleniyor. Bunun yanında mühendislik, teknik personel, yan sanayi ve tedarik sektörlerinde yeni iş alanlarının ortaya çıkabileceği öngörülüyor.

Daha önemlisi ise Samsun’un yüksek katma değerli üretimde daha güçlü bir konuma taşınması.

Yerli motor üretiminin farklı sektörlerde kullanılabilecek ürünlere dönüşmesiyle birlikte, Samsun merkezli firmaların Türkiye pazarının yanı sıra ihracata yönelik yeni ürünler geliştirmesinin de önü açılabilir.

Eleştirilere verilecek cevap: Üretim
Prof. Dr. Hasan Köten’in Samsun’la bağını sorgulayan değerlendirmelere karşı ortaya konulan temel argüman ise “bağın üretim üzerinden kurulması” anlayışında birleşiyor.

Bu bakış açısına göre bir şehirle bağ kurmanın tek ölçütü o şehirde doğmak ya da uzun yıllar yaşamak değil; o şehrin gelece