Mehmet Zeki Özer
Barodan yapılan açıklamada, Şeyh Said ve 46 arkadaşının 29 Haziran 1925'te Diyarbakır'da idam edildiği hatırlatılarak, idamların üzerinden 101 yıl geçmesine rağmen ne Şeyh Said'in ne de birlikte idam edilenlerin mezar yerlerinin bugüne kadar açıklanmadığı belirtildi.

Açıklamada, bugüne kadar Diyarbakır Barosu'nun da aralarında bulunduğu çeşitli kurum ve kişiler tarafından yapılan başvurulara rağmen herhangi bir ilerleme sağlanamadığı, açılan davaların ise reddedildiği ifade edildi.

Baro, benzer şekilde toplum nezdinde saygı gören âlimlerden Said-i Kürdi ve Seyit Rıza'nın da mezar yerlerinin açıklanmadığını belirterek, 1990'lı yıllarda yaşanan binlerce faili meçhul cinayet, kaybedilen insanlar ve kimliği belirlenemeyen toplu mezarların da aynı trajik zincirin halkaları olduğunu kaydetti. Bu karanlık sayfaların aydınlatılmasının, hakikatle yüzleşmenin ve gerçek bir toplumsal barışın kurulmasının ön koşulu olduğu vurgulandı.

Türkiye'de devam eden diyalog ve normalleşme sürecine de değinilen açıklamada, bu sürecin anlamlı olabilmesi için geçmişle yüzleşmeye yönelik samimi adımlar atılmasının elzem olduğu ifade edildi. Bu adımlardan birinin de başta Şeyh Said olmak üzere halkın hafızasında derin izler bırakmış kişilerin mezar yerlerinin açıklanması ve ailelerinin bilgilendirilmesi olduğu belirtildi.

Açıklamada, "Yas tutmak, vedalaşmak ve yaşamını yitirenlerin mezarına ulaşmak evrensel ve insani bir haktır. Bu hak, yalnızca insan onurunun değil, aynı zamanda barışçıl bir toplumsal yaşamın da temel taşlarından biridir." denildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına da atıfta bulunulan açıklamada, ailelerin kaybettikleri yakınlarının akıbetini bilme ve onları uygun şekilde defnetme hakkının devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu temel yükümlülükler arasında yer aldığı ifade edildi.

Diyarbakır Barosu, açıklamasının sonunda yetkililere çağrıda bulunarak, Şeyh Said ve birlikte idam edilenlerin mezar yerlerinin açıklanmasını, toplumsal barışın ve geçmişle yüzleşmenin önünü açacak şekilde şeffaf, hesap verebilir ve sonuç odaklı bir tutum sergilenmesini istedi.