Bilal DAŞ

Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Agroekoloji Yerleşkesi, kurulduğu günden bu yana yoğun ilgi görüyor. Son iki yılda 105 farklı grubu ağırlayan yerleşke, çocuklar ile lise ve üniversite öğrencilerine yönelik düzenlenen atölyeler sayesinde bir açık hava okuluna dönüştü.

Yerleşkenin temel amaçları arasında yok olma tehlikesi altındaki yerel tohumların korunması, çoğaltılması ve çiftçiler aracılığıyla yeniden üretime kazandırılması bulunuyor.

Agroekoloji Koordinatörü Bişar İçli, yerleşkede yürütülen çalışmalar hakkında bilgi vererek, çocukların toprak ve tohumla bağ kurmasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını söyledi. Yerleşkede kurulan tohum kütüphanesinin yerel tohumların korunması ve çoğaltılmasının yanı sıra çiftçilerle oluşturulacak ağlar aracılığıyla daha geniş kesimlere ulaştırılmasını amaçladığını belirtti.

Yerleşkede agroekolojik tarım yöntemlerinin uygulandığını ifade eden İçli, bu yaklaşımın geçmişten gelen kültürel tarım bilgisinin sürdürülmesine dayandığını kaydetti. Yaklaşık 100 çeşit ürünün bulunduğu yerleşkede temel hedefin tohum üretimi ve çoğaltılması olduğunu vurgulayan İçli, toprak verimliliğini artırmak için bazalt tozu kullandıklarını söyledi.

Kimyasal girdiler yerine doğal yöntemleri tercih ettiklerini belirten İçli, meşe külü, kadife çiçeği, reyhan ve çeşitli yeşilliklerden yararlanarak bitkileri zararlılar ve hastalıklara karşı koruduklarını ifade etti.

Diyarbakır’ın tarımsal mirası arasında önemli bir yere sahip olan karpuz yetiştiriciliğinde kullanılan güvercin gübresi ve boranhane kültürünün de yerleşkede yeniden canlandırıldığını aktaran İçli, güvercin gübresinin yağmur suyu depolarında doğal yöntemlerle fermente edilerek damlama sulama sistemi aracılığıyla bostanlarda kullanıldığını anlattı.

Yerleşkede 14 farklı buğday çeşidinin bulunduğunu söyleyen İçli, bunların 5’inin kadim buğday türlerinden oluştuğunu belirtti. Buğdayın yanı sıra nohut, susam, kişniş, sarımsak, karpuz, kavun, salatalık, arpa ve mısır gibi birçok ürünün üretildiğini ifade eden İçli, yerel çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Yerel tohumların yalnızca bir merkezde muhafaza edilmesinin yeterli olmayacağını vurgulayan İçli, sürdürülebilir üretim için çiftçilerle güçlü bir iş birliği kurulması gerektiğini söyledi. Çiftçilerin yerel tohum üretimine teşvik edilmesinin önemine dikkat çeken İçli, tohumların üreticilere ulaştırılması ve karşılıklı tohum alışverişinin sağlanmasıyla yerel tohumların korunup çoğaltılabileceğini belirtti.

İçli, bu çalışmalar sayesinde kadim tarım mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasının mümkün olacağını sözlerine ekledi.