Vedat Kardaş

DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) yerleşkesine giriş yapmak isteyen gazetecilerin Kürtçe ifadeler nedeniyle ayrımcı uygulamalara maruz bırakıldığı iddialarını Meclis gündemine taşıdı. Güneş, bir yandan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Ayrımcılığın Önlenmesi Alt Komisyonu’na başvururken, diğer yandan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi sundu.

Başvuru ve önergede yer alan bilgilere göre, gazeteci Rengin Azizoğlu’nun taşıdığı, üzerinde Dicle Fırat Gazeteciler Derneği’nin (DFG) adı ile Kürtçe “Çapemenîya Azad, Civaka Azad” (Özgür Basın, Özgür Toplum) ifadesinin bulunduğu bez çanta, TBMM Dikmen Kapısı girişinde güvenlik görevlilerince incelemeye alındı. Güvenlik görevlilerinin Kürtçe ifadelerin anlamını öğrenmek amacıyla çeşitli görüşmeler yaptığı, uzun süren telefon trafiğinin ardından ise çantanın Meclis yerleşkesine alınamayacağının gazeteciye bildirildiği aktarıldı.

Gazetecinin kişisel eşyalarını başka bir poşete aktarmasının istendiği, çantanın ise çıkışta teslim alınacağının belirtildiği kaydedildi. Ayrıca olayın ardından gazetecilerin olağan dışı arama prosedürlerine tabi tutulduğu, bazı gazetecilerden güvenlik kabininde kıyafetlerini kaldırmalarının istendiği iddia edildi.

“Dil temelinde ayrımcılık”

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na yaptığı başvuruda yaşananların yalnızca bireysel bir mağduriyet olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Güneş, olayın anadil hakkı, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı açısından ciddi bir insan hakları sorunu oluşturduğunu vurguladı.

Güneş, Kürtçenin milyonlarca yurttaşın anadili olduğuna dikkat çekerek, demokratik temsilin merkezi olması gereken TBMM’de Kürtçe bir ifadenin güvenlik tehdidi gibi değerlendirilmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Başvurusunda, olayın tüm yönleriyle araştırılmasını, görevli personellere ilişkin kayıt ve görüntülerin incelenmesini, çantanın içeri alınmamasına ilişkin kararın hukuki dayanağının ortaya çıkarılmasını ve TBMM güvenlik uygulamalarının insan hakları perspektifiyle değerlendirilmesini talep etti.

Kurtulmuş’a 8 soru

Güneş, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde ise çantanın Meclis’e alınmamasının gerekçesini ve hukuki dayanağını sordu.

Önergede, güvenlik görevlilerinin Kürtçe ifadeyi hangi kriterlere göre “slogan” olarak değerlendirdiği, farklı dillerde yazılmış ifadeler içeren eşyalara yönelik benzer uygulamaların bulunup bulunmadığı ve güvenlik personeline bu konuda özel bir talimat ya da eğitim verilip verilmediği soruları yöneltildi.

Güneş ayrıca, olayla ilgili herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılıp başlatılmadığını, son beş yılda TBMM girişlerinde dil, kimlik veya siyasi içerik gerekçesiyle yaşanan benzer vakaların sayısını ve bu olaylara ilişkin tutulan kayıtları da sordu.

Önergede, TBMM gibi kamusal alanlarda anadilde ifadeler içeren eşyaların güvenlik gerekçesiyle engellenmesinin önüne geçmek amacıyla yeni bir idari düzenleme yapılıp yapılmayacağı da sorular arasında yer aldı.

Güneş, yaşananların kamusal kurumlarda Kürtçeye yönelik yaklaşımın ve dil temelinde ayrımcılık iddialarının yeniden tartışılmasını gerekli kıldığını belirterek, olayın TBMM gibi toplumun tüm kesimlerini temsil etmesi gereken bir kurumda yaşanmasının ayrıca incelenmesi gerektiğini kaydetti.