Mehmet Zeki Özer

Sıfır Atık Vakfı tarafından “Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi” temasıyla düzenlenen Şanlıurfa Sıfır Atık Çalıştayı, Şanlıurfa Valiliği himayesinde, Harran Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Şanlıurfa Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün iş birliğiyle düzenlenen çalıştayda, kentin çevre, iklim ve sürdürülebilirlik alanlarındaki öncelikleri değerlendirildi.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın vizyonu doğrultusunda yürütülen çalışmalar kapsamında gerçekleştirilen organizasyonda, kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri bir araya geldi.

Şanlıurfa’nın çevre öncelikleri masaya yatırıldı

Çalıştaya Şanlıurfa Vali Yardımcısı Hüseyin Kaptan, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Vedat Akıllı, Harran Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet İlyas ve Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü İsa Gülgür katıldı.

Çalıştayda kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi, atıkların etkin yönetimi ve doğal kaynakların korunmasının yanı sıra iklim değişikliğiyle mücadele, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir çevre yönetimi konuları ele alındı. Farklı sektörlerden katılımcıların bilgi ve deneyimlerini paylaştığı toplantılarda, Şanlıurfa’nın ihtiyaçlarına uygun somut adımların belirlenmesi amaçlandı.

“Kalıcı sonuçlar için iş birliği şart”

Şanlıurfa Vali Yardımcısı Hüseyin Kaptan, çevrenin korunmasının, doğal kaynakların verimli kullanılmasının ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılmasının tüm kurumların ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.

Sıfır Atık Hareketi’nin israfın önlenmesi ve sürdürülebilir yaşam anlayışının yaygınlaştırılması açısından önemli bir yaklaşım olduğunu ifade eden Kaptan, kalıcı sonuçlar elde edilebilmesi için kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin iş birliği içinde hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Çalıştayda su ve doğal kaynakların korunması, tarım ve gıda israfının önlenmesi, döngüsel ekonomi, enerji verimliliği, kentsel yaşam alanları ve toplumsal farkındalık gibi başlıkların ele alındığını belirten Kaptan, masalarda ortaya konulan önerilerin uygulanabilir projelere ve ölçülebilir hedeflere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.

“İklim krizi artık kapımızda”

Harran Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet İlyas ise sürdürülebilir bir gelecek için doğal kaynakların korunması, su ve enerjinin verimli kullanılması ve israfın önlenmesinin ortak sorumluluk olduğunu söyledi.

Sıfır Atık Hareketi’nin uluslararası ölçekte önemli bir çevre hareketine dönüştüğünü belirten İlyas, yerel düzeyde yürütülen çalışmaların bu yaklaşımın güçlendirilmesine katkı sunduğunu ifade etti.

İklim değişikliğinin etkilerinin günlük yaşamda daha fazla hissedildiğine işaret eden İlyas, “İklim değişikliğinin etkileri artık günlük yaşamda da hissediliyor. Artık ‘Urfa’da deprem olmaz, Urfa’da sel olmaz’ anlayışı bitti. Eskiden çok yakın olduğu ifade edilen iklim değişikliği, küresel iklim krizi bugün kapımızda” dedi.

Atıklar ekonomiye kazandırılıyor

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Vedat Akıllı, sıfır atık anlayışının yalnızca atıkların yönetilmesiyle sınırlı olmadığını, tüketim alışkanlıklarının gözden geçirilmesini ve kaynakların verimli kullanılmasını da kapsadığını belirtti.

Belediyenin yürüttüğü çalışmalara ilişkin bilgi veren Akıllı, merkez katı atık tesisinde günlük bin 700 tonun üzerinde evsel atığın işlendiğini ifade etti. Atıkların geri dönüşüm, alternatif yakıt ve elektrik enerjisi üretimi gibi farklı alanlarda değerlendirildiğini aktaran Akıllı, yemek artıklarının hayvan mamasına, organik atıkların komposta ve tarımsal atıkların yakıta dönüştürülmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Akıllı, insan ile doğa arasındaki ilişkinin karşılıklı saygı temelinde kurulması gerektiğini vurgulayarak atık olarak görülen birçok malzemenin farklı alanlarda yeniden kaynağa dönüştürülebileceğine dikkat çekti.

15 tematik masada çözüm önerileri geliştirildi

Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü İsa Gülgür, çalıştayda çevrenin korunması, atıkların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında Şanlıurfa’ya yönelik uygulanabilir çözümler geliştirmeyi amaçladıklarını belirtti.

Yaklaşık 250 kişinin katılım sağladığı çalıştay kapsamında oluşturulan 15 tematik masada, kentin çevre ve iklim gündemini ilgilendiren geniş bir konu yelpazesi değerlendirildi.

İklim, afet ve doğa yönetimi; su yönetimi ve sulama verimliliği; tarım, gıda ve organik döngü; ambalaj, plastik ve tek kullanımlık ürünler, masaların gündeminde yer aldı. Ayrıca sanayi, ticaret ve dönüşüm ekonomisi, tekstil ve mobilya, enerji ve ulaşım dönüşümü, kamusal alanlar ve kentsel alan yönetimi konuları ele alındı.

Turizm ve hizmet sektörü, sağlık kurumlarında sıfır atık, kültürel ve toplumsal dönüşüm, finansman ve teşvik mekanizmaları ile yönetişim, dijitalleşme ve veri yönetimi de değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı.

Çalıştay sonuçları hedef belgesine temel olacak

Çalıştayda öne çıkan temel yaklaşım, “İsraf → Tasarruf → Atık → Dönüşüm → İklim Etkisi” zinciri doğrultusunda kaynakların etkin kullanılması ve israfın oluşmadan önlenmesi oldu. Atıkların doğru yöntemlerle yönetilmesi, geri kazanım süreçlerinin geliştirilmesi ve doğal kaynakların korunması yoluyla çevresel etkilerin azaltılması üzerinde duruldu.

Çalıştay kapsamında elde edilen değerlendirmelerin, verilerin ve çözüm önerilerinin Şanlıurfa’nın çevre, iklim ve sürdürülebilirlik alanlarındaki ihtiyaçlarına yönelik çalışmalarda kullanılması planlanıyor. Çalıştay çıktılarının, ilerleyen dönemde düzenlenecek Şanlıurfa Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda kamuoyuna ilan edilmesi öngörülen İl Sıfır Atık Hedef Belgesi’ne temel oluşturması hedefleniyor.

Yerel ihtiyaçlardan hareketle ulusal hedeflere katkı sunmayı amaçlayan çalışmaların, Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ve COP31 kapsamında yürütülen çevre ve iklim çalışmalarıyla ilişkilendirilmesi de planlanıyor.

Sıfır Atık Vakfı tarafından 81 ilde gerçekleştirilmesi planlanan Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları ile yerel paydaşların katılımıyla çevre, iklim ve kaynak yönetimi alanlarındaki ihtiyaçların belirlenmesi, uygulanabilir çözümler geliştirilmesi ve yerelden ulusala uzanan sürdürülebilir bir dönüşüme katkı sağlanması amaçlanıyor.