Allah’a iman sadece dilde değil; davranışta, ticarette, ailede, komşulukta ve toplum hayatında görünmelidir.

İman, insanın kalbine yerleştiğinde orada mahpus kalmaz. Kalpten dile, dilden davranışa, davranıştan hayata ve toplumun bütün alanlarına yansır. Bu sebeple İslam’da iman ile ahlâk birbirinden kopuk iki ayrı alan değildir.

Kur’an, iman edenleri tarif ederken sadece neye inandıklarını değil, nasıl yaşadıklarını da anlatır.

“İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitaba ve peygamberlere iman eden; sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara veren... Söz verdiğinde sözünü yerine getiren... Kimselerin yaptığıdır.” (Bakara, 177)

Demek ki gerçek iman, hayata dokunan imandır.

PEYGAMBERİMİZİN (S.A.V) ÖZETİ: GÜZEL AHLAK

Hz. Âişe validemize Peygamber Efendimiz’in ahlâkı sorulduğunda, onun ahlâkının Kur’an olduğunu ifade etmiştir. (Müslim, Müsâfirîn, 139)

Rabbimiz de Peygamberimiz hakkında:“Şüphesiz sen yüce bir ahlâk üzeresin.” (Kalem, 4)

Resûlullah(S.A.V) ayrıca:“Ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim.” (Muvatta, Hüsnü’l-Hulk, 8)

Öyleyse Müslümanın hedefi yalnızca çok ibadet eden insan olmak değil;ibadeti ahlâkına yansıyan insan olmaktır.

Namaz bizi kötülükten uzaklaştırmıyorsa namazımızı; oruç dilimizi, öfkemizi ve davranışlarımızı güzelleştirmiyorsa orucumuzu; ibadetlerimizin hayata yansımasını yeniden düşünmemiz gerekir.

DOĞRULUK: İMANIN OMURGASI

Bugün toplum olarak en fazla ihtiyaç duyduğumuz değerlerden biri doğruluktur.

Evde başka, işyerinde başka; sosyal medyada başka, gerçek hayatta başka bir insan olmak Müslümanın ahlâkıyla bağdaşmaz.

Rabbimiz:

“Ey iman edenler! Allah’tan sakının ve doğru söz söyleyin.” (Ahzâb, 70)

Peygamberimiz (S.A.V) de doğruluğun insanı hayra ve nihayetinde cennete götürdüğünü, yalanın ise kötülüğe ve nihayetinde ateşe götürdüğünü bildirmiştir. (Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 105)

Bugün sosyal medyada doğrulanmadan haber paylaşmak, başkasının itibarını zedeleyen sözleri yaymak, iftira ve hakareti “yorum” zannetmek de ahlâk meselesidir.

Klavyenin arkasında da Allah bizi görüyor.

TİCARETTE AHLAK:

KAZANMAK MI, KAYBETMEMEK Mİ?

İslam helal kazancı teşvik eder; fakat kazancın miktarından önce kaynağına bakar.

Ölçüde ve tartıda hile yapanlara Kur’an sert bir uyarıda bulunur:

“Ölçü ve tartıda hile yapanların vay haline!” (Mutaffifîn, 1)

Eksik tartmak sadece terazide yapılan bir hile değildir.

Kalitesiz malı kaliteli diye satmak, ayıbı gizlemek, emanete hıyanet etmek, hakkı olmayan parayı almak, insanın zor durumundan istifade etmek de aynı ahlâk probleminin farklı görüntüleridir.

Bugün ekonomik hayatımızın ihtiyacı sadece daha fazla üretim değildir.

Daha fazla güvene, daha fazla dürüstlüğe ve daha fazla vicdana ihtiyacımız vardır.

AİLEDE AHLAK:

EN YAKINIMIZA NASIL DAVRANIYORUZ?

İnsanların önünde güzel davranıp evinin içinde eşine, çocuklarına veya yaşlı anne-babasına karşı kırıcı olmak, ahlâkın önemli bir imtihanını kaybetmektir.

Peygamberimiz (S.A.V)

“Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır.” (Tirmizî, Menâkıb, 63)

Ahlâkın gerçek ölçüsü bazen yabancılara gösterdiğimiz nezaket değil, kimsenin görmediği yerde sergilediğimiz davranışlardır.

Çocuğumuz bizden sadece nasihat öğrenmez; bizi izler.

Baba dürüstse çocuk dürüstlüğü görür. Anne merhametliyse çocuk merhameti öğrenir. Evde hakaret varsa çocuk hakareti; evde dua ve güzel söz varsa çocuk güzel sözü miras alır.

KAMU AHLAKI:

EMANETİN BÜYÜĞÜ, SORUMLULUĞUN AĞIRI

İslam’da emanet sadece bize bırakılan bir eşya değildir.

Görev de emanettir.

Yetki de emanettir.

Kamu malı da emanettir.

İnsanların hakkı da emanettir.

Kur’an:“Şüphesiz Allah size emanetleri ehline vermenizi emreder.” (Nisâ, 58)

Bu ayet, yöneticiden memura, işverenden çalışana kadar toplumun her kesimini ilgilendirir.

Bir makamı şahsî menfaat için kullanmak, kamu imkânını israf etmek, işi ehline vermemek ve kul hakkını hafife almak sadece idarî bir problem değildir; aynı zamanda bir ahlâk ve emanet problemidir.

KUTUPLAŞMA ÇAĞINDA MÜSLÜMANIN DİLİ

Bugün insanlar birbirini dinlemekten çok birbirine cevap yetiştirmeye çalışıyor.

Sosyal medya, bazen hakikati arama platformu olmaktan çıkıp öfke, hakaret ve linç kültürünün alanına dönüşebiliyor.

Oysa Kur’an bize şöyle bir ölçü koyuyor:

“Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır.” (Mâide, 8)

Dikkat edelim: Ayet, sevmediğimiz insanlara karşı bile adaleti emrediyor.

Müslüman kendi tarafındaki yanlışı da görebilmeli, karşı tarafın doğrusunu da teslim edebilmelidir.

Çünkü hakikat, bizim tarafımızda olduğu için hakikat değildir.Hak olduğu için hakikattir.

İSRAF ÇAĞINDA KANAAT VE ŞÜKÜR

Bir başka büyük imtihanımız da tüketim kültürüdür.

Daha fazlasını istemek, sahip olduklarımızı küçümsemek, gösteriş için harcamak ve ihtiyaç olmadığı hâlde tüketmek, insanı şükürden uzaklaştırabilir.

Kur’an açıkça:

“Yiyin, için, fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (A‘râf, 31)

Bugün israf sadece sofrada değildir.

Zamanda israf vardır, parada israf vardır, enerjide israf vardır, insan yetiştirme fırsatlarında israf vardır.

Bir insanın ömrünü boş tartışmalarla tüketmesi de büyük bir kayıptır.

İMANIN GERÇEK SINAVI

İmanımızı sadece camide değil, hayatın tamamında göstermeliyiz.

Namazda Allah’ın huzurunda olduğumuzu biliyorsak, işyerinde de O’nun bizi gördüğünü bilmeliyiz.

Kur’an okurken kul hakkından korkuyorsak, alışveriş yaparken de korkmalıyız.

Peygamberimizi sevdiğimizi söylüyorsak, onun merhametini, adaletini, sabrını ve güzel ahlâkını hayatımıza taşımaya çalışmalıyız.

Çünkü Allah Resûlü (S.A.V) şöyle buyuruyor:“Allah’a ve ahiret gününe iman eden kimse ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhârî, Edeb, 31; Müslim, Îmân, 74)

Bu hadis bugün cep telefonlarımızın ekranına da yazılabilir.

Paylaşmadan önce düşün.
Yazmadan önce düşün.
Konuşmadan önce düşün.
Çünkü müminin dili de emanettir.

SONUÇ: GÜZEL AHLAK,

İMANIN TOPLUMDAKİ GÖRÜNEN YÜZÜDÜR

Allah’a iman eden insan, insanlara güven verir.

Onun elinden ve dilinden insanlar emin olur.

Ticaretinde dürüst,

Ailesinde merhametli,

Görevinde adil,

Komşuluğunda duyarlı,

Sosyal medyada ölçülü,

Öfkesinde kontrollü, nimet karşısında şükredici,

İmkân karşısında cömert olur.

Çünkü bilir ki: Allah kendisini görüyor. İşte ihsan şuurunun özü budur.

Peygamberimiz Cibrîl hadisinde ihsanı şöyle tarif eder:

“İhsan, Allah’a O’nu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir. Sen O’nu görmüyorsan da O seni görüyor.” (Buhârî, Îmân, 37; Müslim, Îmân, 1)

Öyleyse kendimize soralım:

Bizim ahlâkımız, imanımızın şahidi mi; yoksa imanımızla ahlâkımız arasında büyük bir mesafe mi var?

Bu soruya vereceğimiz cevap, sadece kim olduğumuzu değil, nasıl bir toplum kuracağımızı da belirleyecektir.

ÖZET

İman kalpte kök salar, ibadetle güçlenir, güzel ahlâkla meyve verir. Doğruluk, adalet, merhamet, emanet, aile huzuru, helal kazanç, ölçülü konuşmak ve kul hakkından sakınmak; imanın hayattaki yansımalarıdır. Bugünün Müslümanının ihtiyacı sadece daha çok konuşmak değil, daha güzel yaşamak ve daha güvenilir insan olmaktır.

DUA

Allah’ım! İmanımızı sadece dilimizde bırakma. Onu ahlâkımıza, ailemize, ticaretimize, işimize, sözümüze ve bütün hayatımıza yansıtmayı nasip eyle. Âmin

Bizi insanların elinden ve dilinden emin olduğu kullarından eyle.

Doğruluktan ayırma, kul hakkına düşürme, emanete hıyanetten koru.

Ailelerimize huzur, gençlerimize istikamet, toplumumuza adalet ve merhamet nasip eyle. Âmin

Rabbimiz! Bizi iman eden, güzel ahlâk sahibi olan ve imanı güzel amellerle süsleyen kullarından eyle.

Âmin, bi-hürmeti Seyyidü’l-Mürselîn ( S.A.V )

Selam, dua ve muhabetle…

Ahmet YOLDAŞ