Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi tarafından Ekim 2026’da yayımlanan “2026 Yılı İlk 6 Ayına İlişkin Kamuoyuna Yansıyan Çocuk Hakları İhlalleri Raporu”, Türkiye’de çocukların karşı karşıya kaldığı riskleri ortaya koydu. Raporda, 1 Ocak-30 Haziran tarihleri arasında kamuoyuna yansıyan veriler doğrultusunda 344 çocuğun yaşamını yitirdiği, ağır yaralanma, şiddet ve cinsel istismar vakalarıyla birlikte toplam 568 çocuk hakları ihlali vakasının kayda geçtiği belirtildi.
Rapora göre, yaşamını yitiren çocuklardan 326’sı önlenebilir nedenlerle hayatını kaybederken, 18 çocuğun ölümü şüpheli olarak kayıtlara geçti.
EN FAZLA ÇOCUK ÖLÜMÜ TRAFİK KAZALARINDA
Raporda yer alan verilere göre, yaşamını yitiren 344 çocuğun 83’ü trafik kazalarında, 49’u gölet, nehir, deniz ve sulama kanalları gibi alanlarda meydana gelen boğulma vakalarında, 35’i ise iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
Çocuk ölümlerinin nedenleri arasında 29 intihar vakası, 28 şiddet ve cinayet vakası da yer aldı. Sağlık hizmetleri sırasında yaşanan olaylarda 24, eğitim hizmetleri sırasında meydana gelen olaylarda ise 21 çocuk yaşamını yitirdi.
Hayatını kaybeden çocukların 242’sinin erkek, 93’ünün kız olduğu, 9 çocuğun cinsiyetinin ise doğrulanamadığı bildirildi. Raporda ayrıca, ilk altı ayda 38 mülteci ve göçmen çocuğun yaşamını yitirdiği kaydedildi.
DİYARBAKIR’DA 15 ÇOCUK YAŞAMINI YİTİRDİ
Raporda yer alan il bazlı verilere göre Diyarbakır’da kamuoyuna yansıyan çocuk ölümleri ve hak ihlalleri kapsamında 15 çocuk yaşamını yitirdi. Kentte kayda geçen olaylar arasında okul temizliği sırasında yıldırım düşmesi, sınav sonrası yaşanan psikososyal kriz ve şüpheli silah ölümleri de yer aldı.
Raporda, çocukların yaşamını yitirmesine veya yaralanmasına neden olan olayların tek bir alanla sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Trafik kazaları, kontrolsüz su alanları, çocuk işçiliği, akran şiddeti, bireysel silahlanma ve sağlık hizmetlerine ilişkin sorunlar, öne çıkan risk alanları arasında sıralandı.
KORUYUCU VE ÖNLEYİCİ MEKANİZMALAR İÇİN ÇAĞRI
Çocuk hakları ihlallerinin münferit olaylar olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanan raporda, denetim eksiklikleri, risklerin önceden tespit edilememesi ve koruyucu mekanizmalara zamanında müdahale edilmemesi gibi yapısal sorunlara dikkat çekildi.
Çocukların yaşam ve korunma haklarının güvence altına alınması için çeşitli önerilerde bulunulan raporda şu başlıklar öne çıktı:
Çocuk işçiliğine karşı denetimlerin artırılması,
Okullarda ve sağlık kurumlarında güvenlik standartlarının güçlendirilmesi,
Sulama kanalları ve su havzalarında koruyucu önlemlerin alınması,
Bireysel silahlara erişimin önlenmesine yönelik tedbirlerin artırılması,
Çocuklara yönelik psikososyal destek hizmetlerinin geliştirilmesi.
RAPOR TÜM VAKALARI KAPSAMIYOR
Raporun metodoloji bölümünde, verilerin ulusal ve yerel basın taramaları, kamu kurumlarının açıklamaları ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının paylaşımları üzerinden derlendiği belirtildi.
Çalışmanın yalnızca kamuoyuna yansıyan veya erişilebilir kaynaklardan tespit edilebilen vakaları kapsadığı vurgulanırken, verilerin Türkiye’de aynı dönemde yaşanan tüm çocuk hakları ihlallerini temsil etmediği ifade edildi.
Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi, raporla çocuk hakları ihlallerinin dönemsel eğilimlerini ve risk alanlarını görünür kılmayı, karar alıcılar ve ilgili kurumlar için veri kaynağı oluşturmayı ve çocukların haklarının korunmasına yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sunmayı amaçladığını bildirdi.