Ali Emiri Toplantı Salonu’nda düzenlenen konferansa Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun, İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın, milletvekilleri, uluslararası çatışma çözümü deneyimlerine sahip isimler, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katıldı.

Konferansın açılışında konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak, Diyarbakır’ın uzun yıllardır hem çatışmaların hem de barış arayışlarının merkezindeki kentlerden biri olduğunu belirterek, barışın yalnızca çatışmaların sona ermesi anlamına gelmediğini söyledi.

“Barış, demokratik ve toplumsal bir inşa sürecidir” diyen Bucak, kalıcı barışın ancak toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edilmesiyle mümkün olabileceğini ifade etti.

“Yerel yönetimler barış süreçlerinin merkezinde olmalı”

Barış süreçlerinde yerel yönetimlerin rolüne dikkat çeken Bucak, yerel yönetimlerin yalnızca uygulayıcı kurumlar olmadığını, toplumsal dönüşümün temel aktörlerinden biri olduğunu vurguladı.

Bucak, “Barış; emekçilerin, gençlerin, kadınların ve tüm toplumsal kesimlerin yaşam alanlarında, mahallelerde, köylerde ve sokaklarda inşa edilen bir süreçtir. Bu nedenle yerel, demokratik ve katılımcı yönetimler bu tartışmanın dışında değil, tam merkezindedir” dedi.

Dünyadaki birçok barış sürecinde kararların çoğunlukla merkezi aktörler tarafından alındığını belirten Bucak, yerellerin ve çatışmalardan doğrudan etkilenen toplulukların sürece daha fazla dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

Kadınların barış süreçlerindeki rolüne vurgu

Konuşmasında kadınların barış süreçlerindeki önemine de değinen Bucak, Kuzey İrlanda’daki Kadın Koalisyonu’nun Hayırlı Cuma Anlaşması sürecindeki rolünü örnek gösterdi.

Kadınların eşitlikçi ve özgürlükçü yaklaşımıyla müzakere süreçlerine önemli katkılar sunduğunu ifade eden Bucak, Türkiye’deki Kürt kadın hareketinin de kadınların sözünü ve eylemini merkeze alan bir deneyim yarattığını belirtti.

Bucak, yukarıdan aşağıya yürütülen barış modellerinin çoğu zaman savaşın yükünü taşıyan halkların, kadınların ve gençlerin söz hakkını sınırladığını ifade ederek, yerelden gelişen barış süreçlerinin daha kalıcı sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Dünya örneklerinden Güney Afrika ve Kuzey İrlanda vurgusu

Bucak, Güney Afrika’da Apartheid rejimine karşı yürütülen mücadelenin ardından kurulan yerel barış komitelerinin toplumsal uzlaşı açısından önemli bir deneyim olduğunu aktardı.

1990’lı yıllarda oluşturulan barış mekanizmaları sayesinde yerel düzeyde insanların sürece katıldığını belirten Bucak, benzer deneyimlerin günümüzde de yol gösterici olduğunu kaydetti.

“Demokrasi olmadan barış yalnızca ateşkes olur”

Kalıcı toplumsal barış için demokrasi, katılım ve yerel mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bucak, “Demokrasi olmadan barış yalnızca bir ateşkes işlevi görür. Gerçek barış, halkın ihtiyaçlarına cevap veren, toplumsal dönüşümü sağlayan bir süreçtir” ifadelerini kullandı.

Yerel yönetimlerin halkla doğrudan temas kuran kurumlar olduğunu belirten Bucak, “Halka en yakın olan ve halka karşı sorumluluk taşıyan yapılar olarak yerel yönetimler, barışın somutlaşmasında önemli bir köprü görevi görür” dedi.

İHD sürece ilişkin raporunu paylaştı

Konferansta konuşan İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın ise derneğin devam eden barış sürecine ilişkin hazırladığı raporu katılımcılarla paylaştı.

Geçen yıl gerçekleştirilen silah bırakma sürecine değinen Aydın, sürecin başarıyla sonuçlanması halinde ilgili tarihin “Barış Günü” olarak anılabileceğini söyledi.

Aydın, geçmişte yaşanan acıların tekrar etmemesi için hafıza ve yüzleşme mekanizmalarının önemine dikkat çekerek, sivil toplum kuruluşlarının önerilerinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Konferansın ilk oturumunda “Türkiye’de Güncel Durum” başlığı altında değerlendirmeler yapılırken, öğleden sonraki bölümde Kuzey İrlanda, İspanya ve Kolombiya’daki barış ve çatışma çözümü deneyimleri ele alındı.

Programda farklı ülkelerden siyasetçiler ve çatışma çözümü alanında çalışma yürüten isimler, barış süreçlerine ilişkin deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.