Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürlüğü, yaz aylarında artan kuraklık baskısına karşı su tasarrufu çağrısında bulundu. DİSKİ, mutfaklarda sebze ve meyve yıkarken kullanılan suların üç aşamalı yöntemle azaltılabileceğini ve biriktirilerek farklı alanlarda yeniden kullanılabileceğini açıkladı.

Yaz sıcaklıklarıyla birlikte barajlar ve su kaynaklarında buharlaşma kayıplarının arttığına dikkat çeken DİSKİ, evsel tüketimde fark edilmeyen su kayıplarının azaltılmasının kent genelinde önemli katkı sağlayacağını belirtti. Özellikle taze sebze ve meyve tüketiminin arttığı yaz döneminde, yıkama alışkanlıklarında yapılacak küçük değişikliklerin tonlarca içme suyunun korunmasına yardımcı olabileceği ifade edildi.

Açık musluk dakikada 12 litre su tüketiyor

DİSKİ tarafından yapılan açıklamada, tamamen açık bir musluktan dakikada ortalama 12 litre su aktığı hatırlatıldı. Sebze ve yeşilliklerin uzun süre akan su altında yıkanmasının, arıtılarak kullanıma sunulan içme suyunun tek kullanım sonrası boşa gitmesine neden olduğu belirtildi.

Bu durumun yalnızca su kaynakları üzerinde değil, aynı zamanda arıtma tesisleri ve terfi merkezlerindeki enerji tüketimi üzerinde de ek yük oluşturduğu vurgulandı.

Üç aşamalı yöntemle daha az suyla hijyen sağlanabilir

DİSKİ, sebze ve meyve yıkamada akan su yerine kademeli yıkama ve biriktirme yönteminin uygulanmasını önerdi.

Buna göre ilk aşamada ürünlerin derin bir kapta durgun suda bekletilerek üzerlerindeki toprak ve çamurun çözülmesi gerekiyor. İkinci aşamada isteğe bağlı olarak düşük miktarda sirke veya karbonat eklenmiş suda bekletme yapılabiliyor. Son aşamada ise kısa süreli temiz suyla durulama yeterli oluyor.

Bu işlemler sırasında kullanılan suların lavaboya dökülmek yerine ayrı bir kapta toplanması tavsiye ediliyor.

Her yıkama suyunun kullanım alanı farklı

Biriktirilen suların özelliklerine göre farklı alanlarda değerlendirilebileceği belirtildi.

İlk yıkama sırasında oluşan, içinde yoğun çamur ve toprak bulunan suyun balkon, teras veya dış mekân temizliğinde ya da klozet rezervuarında kullanılabileceği ifade edildi. Ancak yoğun tortulu suların bitkilerde kullanılmasının önerilmediği, çünkü toprağın hava geçirgenliğini azaltabileceği kaydedildi.

Sirke veya karbonatın az miktarda kullanıldığı ikinci yıkama suyunun ise uygun koşullarda bahçe ve süs bitkilerinde sınırlı olarak değerlendirilebileceği belirtildi. Tuz ve yağ içermeyen sebze haşlama sularının da soğutulduktan sonra çorba, sos veya uygun bitkilerin sulanmasında kullanılabileceği aktarıldı.

Mutfakta küçük önlemler büyük tasarruf sağlıyor

DİSKİ, mutfakta su tüketimini azaltmak için başka önerilerde de bulundu. Musluktan soğuk su beklenirken akan suyun günlük yaklaşık 5 litreye ulaşabildiği belirtilerek, bunun yerine buzdolabında içme suyu dolu bir sürahi bulundurulması önerildi.

Bulaşıkların makineye yerleştirilmeden önce akan su altında durulanması yerine sünger veya fırçayla kaba kirlerinden arındırılması gerektiği ifade edildi. Ayrıca musluklara takılan “perlatör” adı verilen hava karıştırıcı aparatların su tüketimini yüzde 50’ye kadar azaltabildiği belirtildi.

“Her damla arıtılmış içme suyu niteliğinde”

DİSKİ Su Tesisleri Dairesi Başkanlığı Su Üretim Şube Müdürü Mehmet Salih Ökmen, iklim değişikliğinin su yönetimini kentlerin öncelikli gündemlerinden biri hâline getirdiğini söyledi.

Ökmen, “Yaz aylarında buharlaşma oranı yükseliyor ve kaynaklarımız üzerindeki kuraklık baskısı artıyor. Musluklardan akan su; kaynağından alınan, laboratuvarlarımızda denetlenen, arıtılan ve enerji harcanarak evlere ulaştırılan birinci sınıf içme suyudur. Bu suyun tek kullanımda sistem dışına çıkması, hem hane bütçesi hem de kentin su güvenliği açısından önlenmesi gereken bir kayıptır” dedi.

Su tasarrufu bilincinin günlük alışkanlıklardan başladığını belirten Ökmen, “Mutfakta başlayan tasarruf bilinci, barajlarımızın ömrünü uzatan ve gelecek kuşakların su hakkını koruyan toplumsal bir kazanımdır” ifadelerini kullandı.

DİSKİ, iklim değişikliğinin etkilerinin daha fazla hissedildiği yaz döneminde sebze ve meyve yıkama alışkanlıklarından başlayarak her litre suyun korunmasının, kentin gelecekteki içme suyu güvenliğine katkı sağlayacağını vurguladı.