Mehmet Zeki Özer

Eren, engelli çalışanların emeklilik koşullarında yapılan değişikliklerden kaynaklanan hak kayıplarının giderilmesi için kanun teklifi sunarken, engelli öğrenciler ve eğitim emekçilerinin karşılaştığı sorunların araştırılması amacıyla araştırma önergesi verdi. Ayrıca Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesine bağlı Tepecik Mahallesi’nde petrol faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırmaları da soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı.

Engelli çalışanların emeklilik hakları için kanun teklifi

Eren’in sunduğu kanun teklifi, 15 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun’la engelli çalışanların emeklilik koşullarında yapılan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkan hak kayıplarının giderilmesini amaçlıyor.

Yeni düzenlemeyle, 2008 yılı Ekim ayı başından önce sigortalı olan ve engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan çalışanların emeklilik süreçlerinde önceki sistem yerine Sosyal Güvenlik Kurumunun çalışma gücü kaybı değerlendirmesi esas alınmaya başlandı. Bu değişiklik, sağlık durumlarında herhangi bir iyileşme olmamasına rağmen farklı değerlendirme ölçütleriyle karşılaşan bazı çalışanların emeklilik başvurularının reddedilmesine ve emeklilik planlarının belirsizleşmesine yol açtı.

Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED) tarafından Haziran 2026’da yayımlanan ve 200 kişinin katıldığı araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 29’u önceki mevzuata göre emeklilik koşullarını tamamladığını, yüzde 43,2’si ise emekliliğine bir yıldan az süre kaldığını belirtti. Araştırmaya katılanların yüzde 83,4’ü ilk çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde ret kararı aldığını, yüzde 76,7’si gelir kaybına uğradığını bildirdi. On katılımcı ise daha önce bağlanmış emekli aylığının kesildiğini ifade etti.

Eren’in kanun teklifi, 2008 yılı Ekim ayı başından önce sigortalı olan engelli çalışanların önceki emeklilik koşullarından yararlanabilmesini, vergi indirim belgesi bulunanların haklarının korunmasını ve daha önce başvuru yapmamış sigortalıların da eski değerlendirme ölçütlerine göre incelenmesini öngörüyor. Teklif kapsamında, yeni düzenleme nedeniyle reddedilen başvuruların yeniden değerlendirilmesi, kontrol muayeneleri sonucunda kesilen emekli aylıklarının gözden geçirilmesi ve sağlık kurulu kararlarının gerekçeli biçimde düzenlenmesi de hedefleniyor.

Eren, engelli yurttaşların yıllarca prim ödeyerek emekliliklerini planladığını belirterek sağlık durumları değişmediği hâlde farklı ölçütlerle karşı karşıya bırakılmalarının yarattığı mağduriyetin giderilmesi gerektiğini vurguladı. Eren, sosyal güvenlik hakkının korunması ve geçmişten gelen hak kayıplarının önlenmesi için teklifin Meclis’te bir an önce görüşülmesini istedi.

Engelli öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin sorunları Meclis gündeminde

Eren, engelli öğrenciler ile eğitim emekçilerinin eğitim kurumlarında karşılaştığı erişilebilirlik sorunlarının araştırılması için de TBMM’ye araştırma önergesi sundu. Diyarbakır’daki okulların durumuna ilişkin olarak Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle ayrıca yazılı soru önergesi verdi.

Eğitim Sen Amed Şubesi Engelli Hakları ve Eşit Yaşam Meclisinin açıklamasına dikkat çeken Eren, bazı okullarda engelli rampalarının bulunmadığını, asansörlerin kullanılamadığını ve engelli tuvaletlerinin depo olarak kullanıldığını belirtti. Eren, erişilebilirlik sorunlarının yalnızca fiziksel koşullarla sınırlı olmadığını; eğitim materyallerine, destek hizmetlerine, ulaşıma ve sosyal faaliyetlere erişimde yaşanan güçlüklerin de ele alınması gerektiğini ifade etti.

Türkiye genelini kapsayan araştırma önergesiyle eğitim kurumlarının erişilebilirlik durumunun, yapılan denetimlerin, ayrılan kamu kaynaklarının ve engelli öğrenciler ile eğitim emekçilerinin karşılaştığı hak ihlallerinin araştırılması talep edildi.

Diyarbakır’a ilişkin yazılı soru önergesinde ise kentteki okulların kaçının erişilebilirlik standartlarına uygun olduğu, denetimlerde hangi eksikliklerin tespit edildiği ve son üç yılda erişilebilirlik çalışmaları için ne kadar ödenek ayrıldığı soruldu. Önergede, tespit edilen sorunların giderilmesi için yürütülen çalışmaların açıklanması da istendi.

Eren ayrıca engelli öğretmenlerin çalışma koşullarını, özel eğitim taşıma hizmetlerini ve TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonunun Diyarbakır’daki incelemelerinin ardından atılan adımları da Bakanlığın yanıtlaması talebiyle gündeme getirdi.

Kocaköy’de petrol faaliyetleri için yapılan kamulaştırmalar soruldu

Eren’in Meclis gündemine taşıdığı bir diğer konu ise Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesine bağlı Tepecik Mahallesi’nde petrol faaliyetleri kapsamında iki taşınmazın kamulaştırılması oldu. Toplam 23 bin 333 metrekarelik taşınmazlara ilişkin olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi sunuldu.

Eren, önergesinde kamulaştırma kararlarının gerekçelerini, arazi sahiplerine teklif edilen bedelleri, acele el koyma kararlarının dayanaklarını ve kamulaştırmaların tarımsal üretim üzerindeki olası etkilerini sordu.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) başvurusu ile kamulaştırma kararı arasında yaklaşık 31 aylık süre bulunduğuna dikkat çeken Eren, bu sürenin nedenini ve kararın hangi gerekçelerle alındığını da Bakanlığın açıklamasını istedi.

Önergede ayrıca Diyarbakır genelinde son yıllarda petrol faaliyetleri nedeniyle gerçekleştirilen kamulaştırmaların sayısının, kapsamının ve ilgili bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.

Üç başlıkta yanıt ve çözüm talebi

Serhat Eren’in TBMM’ye sunduğu üç ayrı girişim; engelli çalışanların emeklilik haklarının korunması, eğitimde erişilebilirliğin sağlanması ve petrol faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen kamulaştırmaların şeffaf biçimde açıklanması başlıklarında yoğunlaşıyor.

Eren, kanun teklifi ve soru önergeleri aracılığıyla hem mevcut sorunların giderilmesini hem de ilgili kamu kurumlarının uygulamaları hakkında açıklama yapılmasını talep etti.